Αλκμήνη Κογγιδου Ποιήτρια-δοκιμιογράφος Ενοχή – Μετάνοια- Εξομολόγηση.

21192237_1987132654861067_3637032857404748944_n

Κάθε σκέψη ή πράξη αρνητική είναι επιβαρυντική στη Συνείδηση. Για να μη διακόπτεται η επαφή με την αλήθεια, απαιτείται η αυτοπαρατήρηση, η αντικειμενική ματιά και η ορθή σκέψη. Διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος της πλάνης.
Η αρνητική συμπεριφορά έχει επιπτώσεις όχι μόνον στον άλλον, αλλά πολύ περισσότερο σ’ αυτόν ο οποίος τη διέπραξε. Αν δεν επανορθώσει, χάνει τη γραμμή επικοινωνίας με τον ανώτερο εαυτό του. Ωστόσο η Συνείδησή του, που λειτουργεί αυτόνομα, καταγράφει το λάθος. Αν το συνειδητοποιήσει έγκαιρα, αυτός που το διέπραξε, σπεύδει να το ομολογήσει για να αποκαταστήσει τη λειτουργικότητα της σχέσης. Ετσι, η ζωή συνεχίζει την θετική της ανταλλαγή της αγάπης, της αλήθειας, της αλληλοεπίδρασης. Στην αντίθετη περίπτωση, που δεν ομολογείται το λάθος και μάλιστα σύντομα, πριν έρθει η νύχτα, παρεμβαίνει η λήθη, τότε επιστρέφει στο υποσυνείδητο, στη σκοτεινή φωλιά. Μεσολαβεί το χάσμα ανάμεσα στον έναν και στον άλλον, ανάμεσα στον ίδιο και στη συνείδησή του.
Η Ψυχή διαμέσου της ευαισθησίας της συλλαμβάνει όλες τις λεπταίσθητες καταστάσεις που διαμεσολαβούν και λειτουργούν μέσα στον νόμο της ισορροπίας. Γι’ αυτό το λόγο δεν αγνοεί τις λεπτομέρειες που αφορούν την ποιότητα και το ήθος ως έκφραση του ανώτερου εαυτού. Κάθε διατάραξη αυτής της ευαίσθητης περιοχής, διακόπτει τη λειτουργία της αγάπης και παρεμβαίνει αρνητικά. Αυτές οι λεπτομέρειες είναι δυσδιάκριτες από το εγώ. Φθάνοντας ο άνθρωπος στην επίγνωσή τους, θ’ αποκτήσει την κυριότητα του εαυτού του. Στην περίπτωση που δεν γίνει αυτό, είναι αδύνατον να μην αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του λάθους και μάλιστα επώδυνα. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Κύριος λέει συχνά : «γρηγορείτε και προσεύχεσθε» Υποδεικνύει στον άνθρωπο αφ’ ενός μεν να είναι γρηγορών, δηλαδή να δρα συνειδητά και αφεταίρου να προσεύχεται για να λαμβάνει από το Άγιο Πνεύμα τη φώτιση που θα τον οδηγεί ώστε να σκέπτεται και να πράττει ορθά.

Η ανεπίγνωτη ενοχή διακόπτει την επικοινωνία του ανθρώπου με τη Συνείδησή του και τον αποσπά από την λειτουργικότητα της Σχέσης. Διαταράσσει τη γαλήνη και την ισορροπία του. «Τι δε και αφ’ εαυτών ου κρίνετε το δίκαιον; Ως γαρ υπάγεις μετά του αντιδίκου σου επ’ άρχοντα, εν τη οδώ δος εργασίαν απηλλάχθαι απ’ αυτού, μήποτε κατασύρη σε προς τον κριτήν και ο κριτής σε παραδω τω πράκτορι, και ο πράκτωρ σε βαλει εις φυλακήν. Λέγω σοι, ου μη εξέλθης εκειθεν εως ου και το έσχατον λεπτόν αποδώς. (Λουκάς 12,57-59)
Ποιος είναι ο λόγος που αναφέρεται στην έγκαιρη επανόρθωση του λάθους;
Ένας λόγος είναι ότι η έγκαιρη αποκατάσταση μιας κακής συμπεριφοράς ή μιας παράλειψης κι ενός αδικήματος δεν διακόπτει τον θετικό νόμο της επικοινωνίας και της αλληλοεπίδρασης, δεν αποσπά από την κατάσταση της σχέσης, η οποία ρέει αδιάλλειπτα, όπως η ίδια η ζωή. Ο άλλος λόγος είναι ότι θέλει ν’ αποτρέψει τη συσσώρευση ενοχών, υπάρχει ακόμα ένας λόγος που επιβάλλει την έγκαιρη αποκατάσταση του λάθους, δια μέσου της συγνώμης και της επανόρθωσης. Δεν μπορούμε να έχουμε τη διαβεβαίωση της συνέχειας αυτής της ζωής. Ανά πάσα στιγμή ή εμείς ή ο άλλος μπορεί ν’ απέλθει απ’ αυτόν τον κόσμο, οπότε θα χάσουμε την ευκαιρία να επανορθώσουμε κάποια αδικία σε βάρος του και θα του στερήσουμε τη χαρά ότι ανακαλύψαμε το λάθος μας έγκαιρα με συνέπεια να επωμιστούμε την ενοχή.

Η θέση του ενός, που βρίσκεται στη Συνείδηση είναι μια θέση δοκιμασίας, η οποία όμως του δίνει τη δυνατότητα να συγχωρήσει τον άλλον, που ενεργεί παρορμόμενος από το υποσυνείδητο ή το ατομικό εγώ. Μπορεί να τον συγχωρήσει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποκαθίσταται η σχέση εάν ο άλλος δεν αναθεωρήσει. Χωρίς τον σεβασμό από αμφοτέρους προς την αλήθεια, είναι αδύνατον να λειτουργήσει η επικοινωνία.
Ακολουθώντας τη διδασκαλία της Αγάπης, αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν έχει παρά να επισημάνει το δικό του λάθος. Γι’ αυτό αφήνει τον άλλον στην όποια του απόφαση κι εφόσον το πράδειγμά του ή η καλή του συμπεριφορά και η ευκολία της ομολογίας των δικών του λαθών δεν τον επηρεάζει, τότε αποχωρεί επιστρέφοντας στη δική του μοναχική πορεία.
Ο Ιησούς εφιστά την προσοχή του ανθρώπου στον ίδιο τον εαυτό του και στη συμπεριφορά του προς τον άλλον. «προσέχετε εαυτοις εάν δε αμάρτη εις σε ο αδελφός σου, επιτίμησον αυτω και εάν μετανοήση άφες αυτω και εάν επτάκις της ημέρας αμάρτη εις σε και επτάκις της ημέρας επιστρέψη προς σε λέγων, μετανοω, αφήσεις αυτω.» (κατ. Λουκά 17, 3-4)

Στην πορεία της εξελίξεως η μετάνοια έχει τη θέση της καθώς ο άνθρωπος εννοεί αυτό που δεν είχε προηγουμένως αντιληφθεί. Είναι τόσο βέβαιο, ότι εκεί βρίσκεται το πραγματικό συμφέρον του ανθρώπου, δηλ. το συμφέρον της ψυχής του, όσο και στην εξομολόγηση. Όπου καταθέτει αυτό στο οποίο βρισκόταν υποκείμενος, τη δέσμευση, το λάθος του και απαλλάσσεται απ’ αυτό. Ο συγχωρών εισέρχεται στο χώρο του άλλου, τον κατανοεί και τον αποδέχεται. Οι τρεις αυτές έννοιες αποδίδονται πλήρως από τις αντίστοιχες ελληνικές λέξεις (μετανοώ, συγχωρώ, εξομολογούμαι). Εάν γαρ αφητε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτων, αφήσει και υμιν ο πατήρ υμων ο ουράνιος εάν δε μη αφητε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτων, ουδε ο πατήρ υμων αφήσει τα παραπτώματα υμων. (κατ. Ματθ. 6,14)

Η δυσαρμονία η οποία υπάρχει στις σχέσεις, η έλλειψη της επικοινωνίας, η μοναξιά, η θλίψη είναι επακόλουθα τριών παραλλείψεων της μετάνοιας, της εξομολόγησης και της συγχώρεσης, οι οποίες είναι κινήσεις που λειτουργούν ενωτικά. Οι δοκιμασίες είναι βοηθητικές για να έρθει ο άνθρωπος στην επίγνωση του λάθους. Η αδιαλλαξία παγιώνει μια κατάσταση αρνητική, η οποία είναι τόσο επιβαρυντική ως προς τον ίδιο όσο και για την ίδια τη ζωή, η οποία είναι κίνηση ανταλλαγής, ενέργειας θετικής. Αλλά, όταν ο άνθρωπος δέχεται τις δοκιμασίες και παραμένει στην αδιαλλαξία, τότε είναι σαν να βουλιάζει σ’ ένα τέλμα.

Η εξομολόγηση, ένα από τα μυστήρια που εθέσπισε η Χριστιανική θρησκεία, έχει τεράστια σημασία και αξία και καμία μεσολάβηση ψυχοθεραπευτική δεν μπορεί ν’ αντικαταστήσει και να υποκαταστήσει αυτό το Μέγα Μυστήριο. Είναι μια πράξη απαλλαγής του ανθρώπου από τα λάθη και τις παραλείψεις του.
Το ανομολόγητο μοιάζει με ένα βαρύ φορτίο που ο άνθρωπος σηκώνει χωρίς να το συνειδητοποιεί.
Δυστυχώς το εγώ του ανθρώπου τον περικλείει τόσο πολύ και τόσο θανάσιμα ώστε να μην του αφήνει την ελευθερία της ομολογίας. Όχι μόνον μένει έγκλειστος και δέσμιος των λαθών και των αδυναμιών του, αλλά υποκείμενος στο εγώ, που λειτουργεί μέσα από το ένστικτο της επιβίωσης, για να κάνει ανεκτή την κατάσταση αυτή, δημιουργεί άλλοθι και μεταβιβάζει στους άλλους την ευθύνη του, έτσι πλέον παραδίνεται στην πλάνη.
Ταυτίζοντας τον εαυτό του με τις αδυναμίες του δεν αποκολλάται απ’ αυτές. Η έπαρση που του υπαγορεύει το εγώ δεν τον αφήνει να ταπεινωθεί και ν’ αποδεσμευτεί απ’ τις συνήθειές του, τις μικρότητές, τις εμμονές, τις έμμονες ιδέες, τις αρνητικές σκέψεις, από τον εθισμό σε πράξεις νοσηρές και ένοχες, από την κτητικότητα. Όλα αυτά, όμως, κατακρατούν την ύπαρξή του και την περιορίζουν θανάσιμα και δεν αφήνουν τον νου να προωθήσει την εξέλιξή του. Το υποσυνείδητο τον αποσπά από τη χαρά και τον παραδίδει στη φθορά και στην απομόνωση. Η συσώρευση των ενοχών άγει τον άνθρωπο σε μια αυτοκαταστροφική ζωή.
Η ενοχή εμφανίζεται ως βάρος. Θα λέγαμε ότι δρα όπως η βαρύτητα έλκοντας προς τα κάτω τον άνθρωπο και δεν του επιτρέπει τη μετάβαση στην ανάλαφρη κατάσταση της ελευθερίας, στην ανώτερη σφαίρα της ψυχής.
Επιστρέφοντας στο λόγο του Θεού στην απόλυτη αυτή πηγή της αλήθειας, φθάνουμε στον χρυσό κανόνα: «πάντα ουν όσα αν θέλητε ίνα ποιωσιν υμιν οι άνθρωποι, ουτω και υμεις ποιείτε αυτοις ουτος γαρ εστιν ο νόμος και οι προφήται» (Μτ. 7, 12)
Οι σκέψεις που μένουν ανομολόγητες και η ενοχή ομοιάζουν με την αθεράπευτη ασθένεια η οποία ανακυκλώνεται και υποτροπιάζει. Η εξομολόγηση αφενός φωτίζει την ύπαρξη του ανθρώπου με το φως της Αλήθειας κι αφεταίρου τον επαναφέρει στη λειτουργικότητα της Αγάπης που είναι η Σχέση, απαλλάσσοντάς τον από ενοχές, φόβους, αναστολές. Κι ενώ το ανομολόγητο ανακυκλώνει το μίασμα της ενοχής, η ομολογία καθώς κατατείθεται, ελευθερώνει την ύπαρξη και γεφυρώνει τα χάσματα ανάμεσα στον έναν και στον άλλον.
Αλκμήνη Κογγιδου
Ποιήτρια-δοκιμιογράφος

/** * The template for displaying Comments. * * The area of the page that contains both current comments * and the comment form. The actual display of comments is * handled by a callback to bouquet_comment() which is * located in the functions.php file. * * @package Bouquet */ if ( post_password_required() ) return; ?>

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.