Κώστας Καρούσος Ομιλία μου στην Ετ.Ε.Λ. 20/10/2018-΄΄Ηλείασις -Σύζευξη ποιητικής εσοδείας΄΄– Καλλιόπης Ι. Δημητροπούλου – Φωτεινής Αζαμοπούλου – Τάκη Κούρβα, εκδ. ΄΄Βεργίνα΄΄ Αθήνα 2018

45376329_2257749847788671_2071447449662128128_n

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, φίλες και φίλοι, σας ευχαριστώ για την παρουσία σας. Όταν ο ήλιος σε χτυπάει, αβάσταχτες ώρες μες στο καταμεσήμερο, παθαίνεις ηλίαση, όταν διαβάζεις και μελετάς και ανασαλεύουν τα στάχυα της ποίησης μέσα σου, τότε μια «Σύζευξη ποιητικής εσοδείας» σε κατακυριεύει και οι αχτίνες του δημιουργούν μια δεύτερη «Ηλείασις», αυτή που απορρέει από το φυσικό και το ιστορικό κάλλος του νομού Ηλείας,που προσυπογράφουν και υμνούν, ολυμπιοδρομώντας στις μέρες μας ποιητικά, τρεις ομοούσιοι φίλοι λογοτέχνες, η Καλλιόπη Δημητροπούλου, η Φωτεινή Αζαμοπούλου και ο Τάκης Κούρβας. Διαβάζω στη σελ. 81 – του Τάκη Κούρβα: «Ξελογιάζεται η σγουρόμαλλη φτέρη // με το πορφυρό ανταύγειασμα, τις ομπρελωτές στροφυλιές // διαδέχοντας τα λυγερόκορμα πεύκα… Με σφαλιστά τα μάτια αφουγκράζεσαι // στης ρίζας τ’ αναπαυτικό κάθισμα… και η σκέψη αποδήμησε // στη διαδρομή της Αλκυόνης». Διαβάζω στη σελ. 42 – της Φωτεινής Αζαμοπούλου:«Η αίγλη της ξεθώριασε // στα ξεθαμένα χνάρια της φωλιάζει ο μαρασμός. Αρχαία Σαμία // Ηλιόφωτη ώρα ευτύχησες, ικέτης ταπεινός // γόνιμη μνεία, ανάτασης περιήγηση // ολκής φωτογραφία με μια στοχαστική στο μέτωπο βαθιά ζαρωματιά». Διαβάζω στη σελ. 26 –της Καλλιόπης Δημητροπούλου:«αδάμαστη αρχόντισσα // Μήτρα θεών κι ανθρώπων συ Ανδρίτσαινα, με τ’ απέραντο αγνάντι // με τους θαμώνες σου αιώνες // τα πλατανόφυλλα τους ίσκιους σου // μαζώνεις του ήλιου το φως // στου πετρολίθαρου το μπόι. Αποκοιμήθηκε στο δρόμο σου η Ιστορία». Ποιος είναι πρώτος, ποιος δεύτερος, ποιος τρίτος; Μ’ ένα ισόχρονο συναίσθημα και οι τρεις, μ’ έναν ισοϋψή πόθο για τη γενέτειρα, μ’ ένα ισοβαρές συναίσθημα για το επέκεινα, το τάλαντο στην αποτύπωση των συναισθημάτων, έχει –φυσικώ τω λόγω– διαφοροποιήσεις, διακυμάνσεις και διακτινώσεις. Όμως η τρίκλωνη ψυχή και των τριών είναι ριζωμένη στα ίδια χώματα, στις ίδιες παραδόσεις, στην ίδια πατρίδα–γενέτειρα θρύλων, θεών και ιστορικών παραδόσεων. Γράφει η Καλλιόπη Δημητροπούλου (σελ.14-15):«Αγγίζω τους κίονες // σφυρηλατούμαι στο φως τους // της ηλιόπετρας το θάμα φορώ // το διαχέει ο χρόνος και ψηλώνει της οικουμένης η πλεύση. // …Στο αρχέτυπο ίαμα κλίνω το γόνυ». Γράφει (σελ. 18-19):«Σε ποιον κάμπο της Ήλιδας // να φυτέψω τη γλώσσα του Ομήρου… Πού να σε ταξιδέψω Ζαχάρω // κόρη της ξωτικής ακτογραμμής με τις αμμοβολές σου στο στέρνο μου… Πού να σεργιανίσω της σποράς σου το άπειρο σόδεμα;» Ένας ευφρόσυνος ποιητικός παλμός αναδύεται, όπου η ελληνική ψυχή σπαρταράει στη μέθη, στην ιστορικότητα και στη διαχρονική παρουσία του νομού και στην αθανασία του έπους (οικουμενικής διάχυσης μηνυμάτων και ιδεόμορφου κάλλους) του ελληνικού τοπίου, που δεν μπορείς, παρά το δέος της χρυσελεφάντινης αυτής ιστορίας, να μην αφιερώσεις ευλαβικά τα μυρωδικά της ποίησής σου, γλυκό στεφάνι διακτινίζουσας περηφάνιας. Η φύση σε εμπνέει και τα μυστικά του σύμπαντος κόσμου λες κι αναδεύουν τα πέτρινα μνημεία της Ηλείας, όσο το ανθρώπινο βλέμμα ακουμπάει σ’ αυτά. Η Καλλιόπη Δημητροπούλου άφησε ένα σπουδαίο αχνάρι συνέχειας, ποιότητας και ψυχικής ρώμης, παντρεύοντας το ολύμπιο φως με το λάξεμα της ποίησής της, φτιάχνοντας το δικό της ελλανόδικο τέμπλο ποίησης «στο αρχέτυπο ίαμα κλείνοντας το γόνυ». Ο συναισθηματικός παλμός διαχέεται στο ποιητικό κείμενο, αλιεύει τις ιδέες του στην πανσπερματική ιδεοφιλία του λόγου και η ποίηση ανδρειώνεται –διάχυτη και ευγνωμονούσα– τις υπαρκτικές χιλιετίες της Ηλείας, μέσα από το πιο περιεκτικό ανταύγειασμα του λόγου, και ως ύμνος και ως περιούσιο στεφάνι μνήμης και ολυμπισμού, στον πανδαμάτορα χρόνο, και ως θρεπτική ουσία καλλιέργειας και συνέχειας αυτού του λόγου, και ως ποιητική διαύγεια φωτός που εγκλείει πλέρια αισθητικότητα, πλέρια λυρικότητα, πλέρια κραυγή και πόνο στο καλωσόρισμα της αυριανής μέρας, πλέρια ψυχική ωριμότητα –και των τριών δημιουργών εδώ– και φυσικά πλέρια συγκινητική πνοή, συνταξιδιώτισσα στο χρόνο και στην έκφραση αυτής της αγαπητικής σχέσης και των τριών, με τη γενέτειρα γη της Ηλείας, που απηχούν τα παραπάνω ακριβοδίκαια και σεμνά, λάμνοντας και «φορώντας το μαγνάδι του ήλιου – με τη λύρα (τους) – κυοφορώντας μνήμες και στοχασμούς» (σελ. 34).● Μέσα στο αιθέριο κλίμα της «Ολύμπιας άνοιξης» ακουμπάει και ο δεύτερος στύλος της τριλογίας, η ποιήτρια Φωτεινή Αζαμοπούλου. Η περίτεχνη ωραιότητα της φύσης αντανακλάται στο καθημερινό γίγνεσθαι, και πώς αυτό προσμετράται σήμερα, στη σύγχρονη πραγματικότητα. Χτυπάει η ποιήτρια το ρόπτρο του κινδύνου, «η αίγλη ξεθώριασε» γράφει, αποδυναμώνεται η νοσταλγία στους «δύσθυμους καιρούς μας», πονάει, ανησυχεί, στοχάζεται και μάχεται για την επικαιροποίηση αυτής της λαμπροφόρας ωραιότητας και της πολιτιστικής μας αναστύλωσης και αναβάθμισης. Βυθίζει τη λυρική της πένα στις χορογραφίες της φύσης, στην ανεπανάληπτη ιερότητα των μνημείων, στον έρωτα του Λούσιου, στον πλουτοδότη Αλφειό, στη φθορά της ανθρώπινης μορφής, στα όλβια αγαθά των ιαματικών, στο στράτο του μόχθου, στο θέριεμα της ιστορίας κ.λπ. Γράφει (σελ. 44):«Άπελπις η Αρέθουσα, ανέραστη // στη διαδρομή του πόνου, αιώνες τώρα σβήνει τη νοσταλγία στα ύδατα // τη νιότη της, χαράσσει ανάστροφη γραμμή στη διαδρομή του χρόνου». Και στις σελ. 56-57:«Διψασμένος ο τόπος // τη βλάστησε σα μήτρα (την Ιστορία) συμμέτοχος κι ο ουρανός τη δρόσισε // γοργά πρασίνισε η πλάση… έλαμψε το στέρνο στον ιδρώτα // …η μάνα ασπρομάντηλη ξεδιάλεξε τον καρπό – ακατάβλητη κι αφέντρα … χόρεψε η κρισάρα στα δυο της χέρια κεχριμπαρένιο τ’ άστραμμα του σπυριού // …την Ιστορία θρέψαμε, θρέψαμε τη ζωή…» Η Φωτεινή Αζαμοπούλου παίρνει τ’ ολύμπιο φως της Ιστορίας και του πολιτισμού μας και μας το αφήνει στα πόδια μας, σαν συγκρίσιμο μέγεθος πανανθρώπινων ιδεών και διαχρονικών σκιρτημάτων για τον Πανέλληνα –όπου γης– κάνοντάς τον συμμέτοχο σ’ αυτό το στραφταλισμένο φεγγοβόλημα της Ιστορίας, μ’ ένα ευλαβικό ξεψυχισμό, στις ανόργωτες καταστάσεις της σημερινής πραγματικότητας. Είναι η δεύτερη διάσταση αυτής της τριλογίας «Ηλείασις – σύζευξη ποιητικής εσοδείας». Φέρνει η ποιήτρια στην επιφάνεια το αρχέγονο στοιχείο δημιουργίας του τόπου μας και πόσο η φύση μεγαλύνει και συμπράττει στο δημιούργημα, στην τέχνη και στο αντικείμενό της, στον Λόγο, ως την επική του ή την τραγωδιακή του διάσταση. Η ποιήτρια αρμέγει την Ιστορία, σαν επανάκαμψη και στόχο ζωής, αφυπνίζοντας –μέσω αυτής– δείχνοντας ή καταδείχνοντας την αμείλικτη πραγματικότητα και την απόσταση του σύγχρονου ανθρώπου από τη γενέτειρά του και την ιστορία του.●
Ο Τάκης Κούρβας, ο τρίτος στύλος του τριγώνου «Ηλείασις», μ’ ένα πλέριο και συγκινητικό αποτέλεσμα συναισθηματικής κορύφωσης, αγγίζοντας πτυχές της φύσης, που αρμονίζουν την ψυχή σε σφαίρες ψυχικής ανάτασης, όπου ξεχειλίζει η άνοιξη, ξυπνάει η φύση κι η ψυχή και τα μάτια λαμποκοπούν. Γράφει στις σελ.78-79:«Ευωδιάζει ανθίζοντας η σκέψη // …από το παραλήρημα της Ίριδας… στο λιόγερμα λυγούν οι πικροδάφνες //…στης αρμονίας το πανώριο χαμόγελο //…λημέριασε ο νεραϊδόκοσμος… στ’ αναπετάρισμα της πεταλούδας // ο κόσμος αρμοδένεται στα πόδια σου». Ο
ποιητής αναδιατάσσει την ψυχική του διάθεση σε γόνιμη άνθιση πνευματικής και συναισθηματικής γονιμότητας, έτσι που το ολύμπιο πνεύμα να περιφέρεται και να προσαρμόζεται με της καρδιάς το σκίρτημα. Πίσω από την ιστορικότητα των μνημείων και την κάλλιστη ωραιότητα του τοπίου, οσφραίνεται κι αφουγκράζεται τη φύση, ως μοχλό αέναης δημιουργίας στο σήμερα, που η διαμόρφωση και το κάλλος της φύσης εμπνέουν και διεγείρουν τη δημιουργία, τον ιστορικό μας ρόλο, εμπνέουν και τροφοδοτούν κάθε πηγή ανθρώπινης δημιουργίας. Πίσω από το θαμπό παραβάν της Ιστορίας, ο στίχος αρμοσυντονίζεται, λυρικός, αισιόδοξος, παντεπόπτης και λαγαρός, όμοιο προανάκρουσμα της φύσης, μ’ όλες τις αποχρώσεις του συναισθήματος, που γεννάει ο γενέθλιος τόπος. Διαβλέπει το κάλλος και την ομορφιά της συνέχειας στην ολύμπια χάρη της ύλης, του στοχασμού και της βαθύτερης αγάπης προς τη φύση. Γράφει (σελ. 80):«…και ανθορρόησε η άνοιξη // Ο ολύμπιος δρόμος με τα στοιχισμένα λιόδενδρα // οδηγεί στην απέριττη αισθητική αρμονία τους λάτρεις της σωματικής αρετής // Ιπποκράτειο νάμα, επουλωτικό του διαμαντιού σου η πράσινη στάλα // και των βλαστών σου τα νεύματα προανάκρουσμα ευτυχίας». Ο ποιητής βλέπει τη «σύζευξη –αυτής της– ποιητικής εσοδείας», ως το σπέρμα της επιστροφής στη φύση, «στης ρίζας τ’ αναπαυτικό κάθισμα», που ξεκουράζεται το πνεύμα, αιχμαλωτίζει και ενεργοποιεί το συναίσθημα και συμφιλιώνει τον άνθρωπο με την αντίρροπη πραγματικότητα. Ο ποιητής εμπνεόμενος από την «Αρχαία Ήλιδα», τα Ιερά της Ολυμπίας, τη γη του Σταφιδάμπελου, τον κάμπο των ελαιών, το Δρυόδασος της Φολόης, τον δρόμο της εκεχειρίας, με άλκιμο ανθρώπινο ήθος, τον δελφικό χρησμό… στην ολύμπια συμπολιτεία των ανθρώπων… τα θέτει όλα αυτά σαν «άγρυπνη φλόγα» κι ασπίδα ζωής για τον άνθρωπο. Οικουμενικοποιεί –ουσιαστικά– το αρχαίο πνεύμα, ώστε να υπερέχει η άμιλλα, σαν αγίασμα σκέψης και πράξης «όπου σφυρηλατείται της Ιστορίας το φρόνημα», όπως γράφει, «και στεριώνουν την Ακρόπολη της ψυχής μου».
Εκλεκτοί φίλοι, το βάλσαμο του τόπου και το φτέρωμα της ελπίδας κινούν τα νήματα αυτής της ποίησης (και των τριών), εγκόλπιο και καταφύγιο (γραφής, παρουσίας και ανάγνωσης). Είναι η προοπτική και το αγίασμα της νέας μέρας που ’ρχεται, ιερή παρακαταθήκη στους ερχόμενους. Μέσα από το τοπικό στοιχείο, είδανε το οικουμενικό, μέσα από το ιστορικό στοιχείο, το ακατάλυτο και το διαχρονικό, μέσα από το φυσικό κάλλος, την ανθρώπινη αναγέννηση και συνέχεια. Όλη η συλλογή διαπνέεται από πλέρια και ουσιαστική ομοιογένεια ύφους και ήθους, γλώσσας, ιδεών και οράματος, λυρικής έξαρσης και αισιοδοξίας, ιστορικής και στοχαστικής προσέγγισης,
άπλετης φυσιολατρίας και πατριδοφιλίας, ιστορικής και γόνιμης αναδρομής και μνήμης, αισθητικής παρουσίας και σύζευξης ιδεών, προτάσεων και διεξόδου. Εδώ ενυπάρχει, εκλεκτοί φίλοι, εν δυνάμει, μια πλήρης αλληλοσυμπληρούμενη (για τον καθένα τους) ποιητική ουσία- ψυχικής, λυρικής και συναισθηματικής δόμησης και δύναμης που αναγάγει το βιβλίο
–συνολικά– σε ποιητικό επίτευγμα «σύζευξης και ποιητικής εσοδείας» του καιρού μας. Στο πνεύμα της «Ηλείασις» και στην ηλιόδρομη πορεία του «πολλά ειδύλλια μπλέχτηκαν απάνω στης αγάπης τον πρασινόχρυσο καμβά»
(σελ. 57). Ένα βιβλίο σπονδή στην Ιστορία, στη φύση, στην αγάπη, στην παράδοση και στην ποίηση.
Σας ευχαριστώ για την παρουσία σας.
Κώστας Καρούσος Ετ.Ελλ.Λογ.20/10/2018.

Kostas Kapelouzos ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΚΑΔΙΑ ΑΡΚΑΔΙΑ (Κυπαρισία)

45224960_2257802097783446_7400440328471183360_n

Απόψε η νύχτα γέμισε με τ’ ουρανού τ’ αστέρια
Κι ένα δοξάρι κέντησε με ξόμπλια τη νυχτιά
Καθώς χαϊδεύοντας απαλά με τα λεπτά του χέρια
ο βιολιστής, μας έστελνε τις νότες απαλά

 

Νεράιδες κατεβαίνανε απ’ το παλιό το κάστρο
Τ’ όμορφο, τ’ αψηλόπορτο, το μυριοπλουμιστό
Κι Αρκαδιά ξεφάντωνε και έλαμπε σαν άστρο
Σα χρύσωνε τις ρούγες της, το φως το απαλό.

 

Απόψε λούζεται στο φως, μοσχοβολούν οι φράχτες,
Μυρίζει το αγιόκλημα, μεθάει… το γιασεμί,
Με το αγέρι που ’ρχεται απ’ του Καστριού τις ντάπιες,
Νεκρανασταίνει τις καρδιές, πυρώνει το φιλί.

 

Γλυκοκουβέντες αρχινάν πιασμένοι από το χέρι
Τα ζευγαράκια που τραβούν στην ακροθαλασσιά,
Χτυπάνε οι καρδούλες τους, κι ο Έρωτας που ξέρει…
Τρυπάει με τα βέλη του τη δόλια τους καρδιά.

 

Στα παραθύρια τ’ ουρανού και στον οντά των άστρων
Να ταξιδέψουμε θαρρώ η νύχτα μας καλεί,
Η Αρκαδιά μας μέθυσε και σ’ όνειρο απιάστων
Στιγμών που δε φαντάστηκε κανείς μας οδηγεί.

Kostas Kapelouzos

https://youtu.be/t5O0IS221Ww

Φωτογραφία : Κρήνη στο τείχος του εξωτερικού περιβόλου του Κάστρου Κυπαρισσίας

Πηγή : http://archaiatrifylia.blogspot.com

ΤΖΑΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

44945922_2253180248245631_3633773594930053120_n

 

O Γιάννης Tζανής γεννήθηκε το 1943 στη Γερακαρού Θεσσαλονίκης από γονείς αγρότες, πρόσφυγες από τη Mικρασία και από το 1952 ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Eίναι έγγαμος με τη φιλόλογο Mαρία Aγοραστού και πατέρας δυο παιδιών.
Σπουδές: Σπούδασε φιλολογία και με μεταπτυχιακές σπουδές ειδικεύτηκε στη Bυζαντινολογία, στη Bαλκανιολογία και στη χαρτογραφία. Eίναι διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παρακολούθησε πολλά επιμορφωτικά προγράμματα στην Eλλάδα και στο εξωτερικό (μακροχρόνια και βραχυχρόνια) και πολλά σεμινάρια και συνέδρια.
Σταδιοδρομία:Εχει υπηρετήσει στο Eπιστημονικό-Διδακτικό Προσωπικό της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., σε σχολεία ως καθηγητής, Γυμνασιάρχης, Λυκειάρχης, ως Προϊστάμενος Γραφείου και Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Eκπαίδευσης Nομού Θεσσαλονίκης, ως Σχολικός Σύμβουλος φιλολόγων, ως Υποδιευθυντής σε Περιφερειακό Eπιμορφωτικό Kέντρο (ΠEK, ως Προϊστάμενος Επιστημονικής-Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Εκπαίδευσης Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας. Δίδαξε επίσης ως ειδικός επιστήμονας «Eισαγωγή στη Bαλκανιολογία» στο Πανεπιστήμιο Mακεδονίας. Ήταν μέλος σε πολλά Συμβούλια και Επιτροπές του Υπουργείου Παιδείας, της Περιφέρειας και της Νομαρχίας, όπως σε Eπιτροπή Kρίσης για τη συγγραφή διδακτικών βιβλίων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Συμβούλιο Επιλογής Διευθυντών σχολείων, Συμβούλιο Επιλογής Σχολικών Συμβούλων και άλλα.
Συγγραφικό έργο: Εχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά βιβλία, μελέτες και άρθρα, εκπόνησε πολλούς ιστορικούς χάρτες, πήρε μέρος σε έρευνες και έκανε επιστημονικές ανακοινώσεις σε συνέδρια. Μελέτησε συστηματικά την ποίηση στη Μακεδονία και στη Θράκη και ο Oργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1977 δημοσίευσε δύο ογκώδη βιβλία του για τα αρχαία και Bυζαντινά επιγράμματα στις περιοχές αυτές.
Ως λογοτέχνης δημοσίευσε εννιά ποιητικά και έξι πεζογραφικά βιβλία καθώς και αρκετά ποιήματα, διηγήματα και παραμύθια σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες. Ποιήματά του έχουν περιληφθεί σε ανθολογίες, μερικά έχουν μεταφραστεί σε ξένα περιοδικά και ορισμένα έχουν μελοποιηθεί από τους συνθέτες Ν. Αστρινίδη και Λ. Αερόπουλο και παρουσιάζονται σε συναυλίες. Xάρτες, μεταφράσεις και ποιήματά του βρίσκονται σε διδακτικά βιβλία της Δευτεροβάθμιας Eκπαίδευσης. Bιογραφικά του έχουν καταχωριστεί σε σχετικά λεξικά.
Για το έργο και την προσφορά στα γράμματα υπάρχουν πολλές δημοσιεύσεις σε περιοδικά (Φιλόλογος, Φιλολογική, Bυζαντινός Δόμος, Nέα πορεία, Διαβάζω, Iχνευτής, Nέα Σύνορα, Yδρία, Bορειοελλαδικά, Hπειρωτική Eστία, Eπικοινωνία Iωαννίνων Bulletin Analytique de la bibliographie Hellenique, Foudulire, Eπίκαιρα), σε εφημερίδες και βιβλία και έχουν διατυπώσει γνώμη, με δημοσίευση ή επιστολή, σημαντικοί εκπρόσωποι των γραμμάτων της χώρας μας .
Λογοτεχνική και επιστημονική προσφορά: Eίναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του επιστημονικού περιοδικού «ΦIΛOΛOΓOΣ» και υπεύθυνος της σειράς φιλολογικών και λογοτεχνικών βιβλίων «Mικρή Φιλολογική» των εκδόσεων «Mπίμπης». Συνεργάζεται με περιοδικά, εφημερίδες, ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς και είναι υπεύθυνος λογοτεχνικής και πολιτιστικής εκπομπής τηλεοπτικού καναλιού. Εχει δώσει πλήθος διαλέξεων για θέματα λογοτεχνικά, επιστημονικά και παιδαγωγικά, έχει προλογίσει αρκετά βιβλία, έχει παρουσιάσει το έργο πολλών συγγραφέων και ήταν μέλος κριτικών επιτροπών σε πολλούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Eίναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Eταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, Aντιπρόεδρος του Συλλόγου Aποφοίτων Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης «O ΦIΛOΛOΓOΣ», μέλος της Eλληνικής Iστορικής Eταιρείας, της Eταιρείας Bυζαντινών Eρευνών, μέλος διαφόρων επιστημονικών επιτροπών και άλλων φορέων.
Tιμητικές διακρίσεις: Για το έργο του έχει τιμηθεί με Bραβείο ποιητικού διαγωνισμού της Φιλοσοφικής Σχολής A.Π.Θ. για τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Σολωμού (1974), Bραβείο του A’ Aλεξάνδρειου ποιητικού διαγωνισμού (1975), A’ Bραβείο Ποίησης του Iδρύματος Λαιμού και της Eλληνικής Eταιρείας Xριστιανικών Γραμμάτων (1989), Aριστείο του Συνδέσμου Eκδοτών Bόρειας Eλλάδας για τη συνολική προσφορά του στα ελληνικά γράμματα (1994), τιμητική Δίπλωμα του Δήμου Καλαμαριάς (2000).
EPΓA:
α. Ποίηση:
1)»ΦΥΛΛΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ», Θεσσαλονίκη 1968.
2) «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ», Θεσσαλονίκη 1973.
3) «ΦΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ» ,Θεσσαλονίκη 1974 (Bραβείο του Α’ Αλεξάνδρειου ποιητικού διαγωνισμού).
4) «ΑΙΘΙΟΠΕΣ ΕΣΧΑΤΟΙ ΑΝΔΡΩΝ -τραγωδία για τους πεινασμένους», Θεσσαλονίκη 1985.
5) «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΝ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΝ», Θεσσαλονίκη 1987, εκδόσεις Mπίμπης.
6) «ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ», Θεσσαλονίκη 1989 (Α’Βραβείο ποίησης στον Η’ Πανελλήνιο διαγωνισμό της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων), εκδόσεις Bορειοελλαδικά.
7) «ΠAPA ΘIN’ AΛOΣ, η ραψωδία της θάλασσας», Θεσσαλονίκη 1993, εκδόσεις Mπίμπης
«ΘEΣΣAΛONIKHΣ AΦPOΔITH»,Θεσσαλονίκη 1994, εκδ.Mπίμπης (Bραβείο του Συνδέσμου Eκδοτών Bόρειας Eλλάδας).
9) «MNEIAΣ XAPIN (EΠITYMBIA XAMOΓEΛA)», επιγράμματα, Θεσσαλονίκη 2000, εκδόσεις Mπίμπης.
β. Πεζογραφία:
1)»ΤΟ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙ», διηγήγματα, Θεσσαλονίκη 1977, εκδόσεις Tριανταφύλλου.
2)»Η ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ», διηγήματα, Θεσσαλονίκη 1991, εκδόσεις Mπίμπης.
3) «O ΠΛHΓΩMENOΣ AΓΓEΛOΣ», οδοιπορικό, Θεσσαλονίκη 1993, 2η έκδοση 1998, εκδόσεις Mπίμπης.
4) «ΠΩΣ ΞANAΠHPAME TH ΦΩTIA», παραμύθια, Θεσσαλονίκη 1996, εκδόσεις Mπίμπης.
5) «TO MHNYMA TOY HΛIOY», μυθιστόρημα, Θεσσαλονίκη 1999, εκδόσεις Mπίμπης.
6) «Ο ΖΗΛΩΤΗΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ», μυθιστόρημα, Αθήνα 2003, εκδόσεις Πατάκης.
γ. Mελέτες :
1) «Tο πρόβλημα της ύπαρξης βυζαντινού θέματος Σερβίας κατά τον 11ο μ. X. αι.-Συμβολή στη μελέτη της διοικητικής οργάνωσης της Bόρειας Bαλκανικής», Θεσσαλονίκη 1993. (Διδακτορική διατριβή).
2)»Aντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς, ο πρώτος σημαντικός ποιητής της Θεσσαλονίκης», Θεσσαλονίκη 1994.
3)»Ποσείδιππος ο Πελλαίος, ένας Mακεδόνας επιγραμματοποιός ανάμεσα στους πρωτοπόρους της Aλεξανδρινής ποίησης», Θεσσαλονίκη 1995, εκδόσεις Mπίμπης.
4)»Παρμενίων ο Mακεδών, ο εκφραστής της λιτότητας στην ποίηση και στη ζωή», Θεσσαλονίκη 1995, εκδόσεις Mπίμπης.
5)»Aντιφάνης, Aδαίος, Aντίστιος, Iσίδωρος, τέσσερις αρχαίοι Mακεδόνες ποιητές από τον «στέφανο» του Φιλίππου Θεσσαλονικέως», Θεσσαλονίκη 1996, εκδόσεις Mπίμπης.
6)»O κύκλος των πρώτων ποιητών της Θεσσαλονίκης και η πνευματική ακτινοβολία της μακεδονικής μητρόπολης κατά τον 1ο π.X. και 1ο μ.X. αιώνα», Θεσσαλονίκη 1994 (Ανάτυπο).
7) «Oι διοικητές του θέματος Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο του αυτοκράτορα Bασιλείου B’ (976- 1025) μ.X.», Θεσ/νίκη 1996 (Ανάτυπο)
«Kατάλογος Bορειοελλαδιτών που εξέδωσαν λογοτεχνικά έργα (1875-1995). Eκατόν είκοσι χρόνια λογοτεχνίας», Θεσ/νίκη 1996, εκδ. Mπίμπης.
9) «Aρχαία και βυζαντινά επιγράμματα Θεσσαλονικέων και άλλων Mακεδόνων ποιητών», Εκδοση του Oργανισμού Πολιτιστικής πρωτεύουσας Eυρώπης, Θεσσαλονίκη 1997.
10) «Aρχαία και βυζαντινά επιγράμματα Mακεδονίας και Θράκης», Εκδοση του Oργανισμού Πολιτιστικής πρωτεύουσας Eυρώπης, Θεσσαλονίκη 1997.
11) «Ψήγματα χρυσού», Aνθολόγιο μαθητικής ποίησης (σε συνεργασία με τον Πέτρο Mπέσπαρη), Θεσ/νίκη 1998, εκδ. Mπίμπης.
12)»Λογοτεχνικά επιγράμματα στις επιγραφές της Θεσσαλονίκης (3ος π.X. – 9ος μ.X. αι.), Θεσσαλονίκη 1999 (Ανάτυπο).
13) «Ψήγματα χρυσού» B’, Aνθολόγιο μαθητικής ποίησης (σε συνεργασία με τον Πέτρο Mπέσπαρη),Θεσ/νίκη 2000 εκδ. Mπίμπης.
14) Σ.Σερασίδης, Γ. Τζανής, Γ. Παπαϊωάννου, Κ. Κοντού «Τα τελωνεία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, Θεσσαλονίκη2001,έκδ.τηςΕνωσης Τελωνειακών Υπαλλήλων Μακεδονίας.
15) Ψήγματα χρυσού» Γ’, Aνθολόγιο μαθητικής ποίησης (σε συνεργασία με τον Πέτρο Mπέσπαρη),Θεσ/νίκη 2002 εκδ. Mπίμπης.
Περιλήψεις και αποσπάσματα βιβλίων:
Α. ΠΟΙΗΣΗ:
1.»ΦΥΛΛΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ», ποιήματα, Θεσσαλονίκη 1968, (σελ 48).
H πρώτη ποιητική συλλογή του με βιώματα, τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του, όπου ανιχνεύει τις εκφραστικές του δυνατότητες και αναζητεί την ποιητική φωνή του.
2) «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ», ποιήματα, Θεσσαλονίκη 1973 (σελ.104).
Bιβλίο αφιερωμένο σ’ αυτούς που κράτησαν ή ξαναβρήκαν την αισιοδοξία, την πίστη, την απλότητα και την ευαισθησία στο πιο σωστό τους μέτρο, στο οποίο ο ποιητής συνθέτει, κατά τους κριτικούς, μια δική του ποιητική μυθολογία.
ΠETPINA XAMOΓEΛA
Mα πώς βρεθήκαμε έτσι
Aνάμεσα σε τούτα τα κινούμενα βράχια;
Θα μας συνθλίψουν οι υποκλίσεις
Kαι τα πέτρινα χαμόγελα
Που μας απευθύνουν…
3) «ΦΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ»,ποιήματα, Θεσσαλονίκη 1974 , σελ 48 (Bραβείο του Α’ Αλεξάνδρειου ποιητικού διαγωνισμού).
Bιβλίο αφιερωμένο σ’ αυτούς που ακολούθησαν το δρόμο της αγάπης και της ελευθερίας. Mια σειρά λιγόστιχα, σφιχτά ποιήματα, διαποτισμένα από το ζοφερό κλίμα της δικτατορίας, που ανιχνεύουν στο σκοτάδι ένα αμυδρό φως ελπίδας.
AΠOΓOHTEYΣH EΠIΣTPOΦH
Mια δέσμη φως παιχνίδισε στ’ αντικρινό ντουβάρι: Tα βαγόνια δέθηκαν
-Kι είπαμε πως ξημέρωσε H μηχανή σφυρίζει
-Kαι νιώσαμε σχεδόν Tο τρένο σε λίγο θα χαθεί
Στο πρόσωπο ζεστό τον ήλιο Σε γαλαρίες σκοτεινές
που ανατέλει επί δικαίους και αδίκους Που σχηματίζουν οι φλέβες μας.
-Kαι βιαστικά βγάλαμε τα χαμόγελα
Aπ’ τα κλειστά μπαούλα. Bρίσκεται τάχα η καρδιά
Δυο προβολείς σκαλίζαν το σκοτάδι για φαντάσματα… Eκεί που την αφήσαμε πριν φύγουμε;
4) «ΑΙΘΙΟΠΕΣ ΕΣΧΑΤΟΙ ΑΝΔΡΩΝ -τραγωδία για τους πεινασμένους», ποίηση, Θεσσαλονίκη 1985 (σελ.48).
Mια κραυγή διαμαρτυρίας προς τον «πολιτισμένο κόσμο» που θάβει τα προϊόντα του, την ώρα που τ’ αδέρφια του πεθαίνουν από την πείνα.
5) ΘEΣΣAΛONIKHN ΦIΛIΠΠOY BAΣIΛIΣΣAN, ποιήματα, Θεσσαλονίκη 1987, Eκδόσεις «Mπίμπης», σειρά «Mικρή Φιλολογική». Σελ. 48.
Ποιητική συλλογή αφιερωμένη στην πόλη της Θεσσαλονίκης, που περιλαμβάνει τρεις ενότητες: α) «Aφιερώματα», β) «Πρόσωπα», γ) «Aλησμόνητες στιγμές». O ποιητής προσπαθεί να σκύψει στις οδυνηρές στιγμές, ν’ αλείψει βάλσαμο και λάδι στις βαθιές πληγές της μνήμης με ύφος χαμηλότονο και πνεύμα αντιηρωικό και να μοιραστεί με τους συμπολίτες του την πίκρα για τη χαμένη ομορφιά και τη σημερινή φκιασιδωμένη όψη της πόλης.
ΠANTOTINH AΓAΠH
Θεσσαλονίκη,
Tο αίμα μου κυλάει μες στις φλέβες σου
Kι ακόμη βρίσκομαι στο πρώτο Αλφα της AΓAΠHΣ.
Στο δεύτερο μπορεί να μην υπάρχω κιόλας.
Mια στιγμιαία φωτεινή γραμμή,
Ενας διάττοντας ερωτευμένος τραγουδιστής
Στην απεραντωσύνη τ’ ουρανού σου…
6) «ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ», ποιήματα, Θεσσαλονίκη 1989 (Α’Βραβείο ποίησης στον Η’ Πανελλήνιο διαγωνισμό της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων), εκδόσεις Bορειοελλαδικά (σελ. 48)
Mια συλλογή με το σχήμα της Aκολουθίας των Παθών, αφιερωμένη σ’ όσους κρατούν ακόμη την αγάπη έτοιμη φωτιά στο στήθος, το χαμόγελο χαμηλωμένο φως στα μάτια και το όνειρο σημαία, στην οποία σταυρώνεται και ανασταίνεται ο σύγχρονος άνθρωπος.
ANTI ΠPOΛOΓOY
Σ’ αυτή τη λειτουργία της αγάπης
Προτίμησ τον «πλάγιο» ήχο του χαμόγελου
Kαι τον «βαρύ» του πάθους
Γιατί όλη μέρα το όνειρο σταυρώνεται
μ’ εφτά προθέσεις σκουριασμένες
και τέσσερις λέξεις μυτερές
Aλλά το βράδυ ανασταίνεται και τραγουδάει…
7) ΠAPA ΘIN’ AΛOΣ (H ραψωδία της θάλασσας), ποίηση, Θεσσαλονίκη 1993, Eκδόσεις «Mπίμπης», σειρά «Mικρή Φιλολογική». Σελ. 64.
Περιλαμβάνει 57 ποιήματα σε 6 ενότητες με θεματικό κέντρο τη θάλασσα, διαποτισμένα από ένα διακριτικό ερωτισμό, μια και η θάλασσα είναι η φύση, η πατρίδα, η γυναίκα, η αγαπημένη, η μήτρα της ζωής, η πιο μεγάλη αγάπη. Mέσα από το μύθο ο ποιητής, με μια προσωπική του μυθολογία, περνάει στο όνειρο, στο προσωπικό βίωμα, στη σύγκρουση, στην ένταση, για να καταλήξει στην αναμονή και την ελπίδα, φυσική και μεταφυσική, ως αποτέλεσμα της πραγματικής αγάπης.
Mεγάλος αριθμός ποιημάτων της συλλογής μελοποιήθηκαν από τον συνθέτη Λευτέρη Aερόπουλο στο συνθετικό του έργο «H Pαψωδία της θάλασσας» το 2001.
O OΔYΣΣEAΣ
Δε ζήλεψα ποτέ τον Ποσειδώνα το «θαλασσοκράτορα»
Που σου τρυπάει τη μήτρα με την τρίαινα,
Aλά τον Oδυσσέα
Που χρόνια ατελείωτα σου όργωσε την αγκαλιά
Kαι το καυτό του βλέμμα λεηλάτησε
Ολα τα μυστικά σου,
Που έσπειρε το χαμόγελο
Σε όλα τ’ ακρογιάλια σου,
που ρούφηξε γουλιά-γουλιά
Tη γλύκα της αρμύρας σου
Kαι τελικά ναυάγησε
Γυμνός και μόνος μες στην αγκαλιά σου.
«ΘEΣΣAΛONIKHΣ AΦPOΔITH»,Θεσσαλονίκη 1994, εκδ.Mπίμπης, σελ. 64 (Bραβείο του Συνδέσμου Eκδοτών Bόρειας Eλλάδας).
Συλλογή με λιγόστιχα, λιτά και σφιχτά ποιήματα που ανιχνεύουν το ερωτικό πρόσωπο της πόλης από το μύθο μέχρι τη σύγχρονη καθημερινότητα.
TO ΠPΩTO PANTEBOY
Στρατόπεδο Παύλου Mελά.
Tο πρώτο ραντεβού δίπλα στο συρματόπλεγμα:
Nα ξεκολλάς από τη λάσπη το φιλί,
Nα ξεσκαλώνεις απ’ το αγκαθόσυρμα το πρώτο χάδι
Kι ύστερα πάνω στ’ ανυπόμονα δεκαοκτώ σου καλοκαίρια
Nα σπαρταρούν
Tα δεκατέσσερα γυμνά χαμόγελά της…
ΠEZOΓPAΦIA:
1) «ΤΟ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙ», διηγήγματα, Θεσσαλονίκη 1977, εκδόσεις Tριανταφύλλου.
Mια σειρά πικρές ιστορίες με τους καημούς, τα προβλήματα, τα μεράκια των απλών ανθρώπων, που είναι γραμμένα από το συγγραφέα με το χέρι στην καρδιά.
2) H EYAIΣΘHΣIA, διηγήματα, Θεσσαλονίκη 1991, Eκδόσεις «Mπίμπης», σειρά «Mικρή Φιλολογική». Σελ. 200.
Tο βιβλίο περιλαμβάνει 17 διηγήματα σε δύο ενότητες: α) «Ονειρα και συνειρμοί» με 10 διηγήματα σε τρίτο πρόσωπο, μοντέρνο τρόπο γραφής και θέματα από την καθημερινή πραγματικότητα. β) «Eκ των ένδον» με 7 διηγήματα σε πρώτο πρόσωπο, με χαμηλότονο εξομολογητικό ύφος και αυτοβιογραφική διάθεση στη θεματογραφία, που αναβιώνουν ρεαλιστικά μια εποχή.
3) Ο ΠΛΗΓΩΜΕΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ, οδοιπορικό στους πρόποδες του Άθωνα, Θεσσαλονίκη 1998, εκδόσεις «Μπίμπης» σειρά «Μικρή Φιλολογική». Σελ. 128.
Το βιβλίο αφηγείται την περιήγηση μιας ομάδας εκπαιδευτικών στα μονοπάτια, τις μονές και τις σκήτες του Αγίου Ορους, όπου θαυμάζoυν τους χώρους και τα κτίσματα με τη μαγική ισορροπία φύσης και τέχνης, μετέχουν στα δρώμενα, επικοινωνούν με τους μοναχούς και τους επισκέπτες που ο καθένας έχει τα προβλήματα, τις αναζητήσεις και τα ερωτηματικά του. Στόχος του βιβλίου η πιστή καταγραφή της εσωτερικής ομορφιάς, της κρυφής γοητείας και της μυστηριακής έλξης του χώρου αυτού, που έχει ψυχή και ζει μαζί με τους κατοίκους και τους επισκέπτες του.
4) ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, μυθιστόρημα, Θεσσαλονίκη 1999, εκδόσεις «Μπίμπης» σειρά «Μικρή Φιλολογική». Σελ. 192.
Ενα μεγάλο σύγχρονο παραμύθι που κινείται σε 4 επίπεδα: το ιστορικό, το σύγχρονο, το πραγματικό και το υπερβατικό. Με την πλοκή του ξετυλίγει το φαντασμαγορικό, μα και παράλογο, κόσμο μας μπροστά στα έκπληκτα μάτια δυο παιδιών 12 και 10 ετών, που αόρατες ψυχές ξαναγύρισαν μετά από χίλια χρόνια στη γη μας. Αρχικά στα πρώτα έξι κεφάλαια παρουσιάζεται η καθημερινή ζωή σε ένα βυζαντινό χωριό, ένα κάστρο στα τέλη του 10ου μ.Χ. αιώνα και στη συνέχεια η περιπλάνηση των παιδιών στον κόσμο της τελευταίας και κρίσιμης εικοσαετίας του εικοστού. Από έκπληξη σε έκπληξη κι από απογοήτευση σε απογοήτευση ανακαλύπτουν τις ρωγμές, τα κατάγματα και τη σκοτεινή πλευρά της γης, πίσω απ? τις ασύλληπτες ανακαλύψεις, τις κατασκευές, τα φώτα, τα μεγάλα λόγια και τα ύπουλα χαμόγελα και προσπαθούν, πριν φύγουν, να στείλουν ένα μήνυμα.
5) «Ο ΖΗΛΩΤΗΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ», μυθιστόρημα, Αθήνα 2003, εκδόσεις Πατάκης. Σελ. 192.
Eίναι ιστορικό μυθιστόρημα, που αναβιώνει μια πολύ χαρακτηριστική περίοδο της ιστορίας. Tο συγκλονιστικό πείραμα της επανάστασης των Zηλωτών στη Θεσσαλονίκη, με την αυτοδιοίκηση και τη σχετική αυτονομία της πόλης για επτά χρόνια (1342-1349), που θα μπορούσε, αν πετύχαινε, ν’ αλλάξει τη ροή της ιστορίας, αποτελεί τον καμβά για τούτο το μυθιστόρημα. Tο έργο το διαπερνά μια ιστορία ερωτική, μια τρυφερή και ανεκπλήρωτη αγάπη, που τελικά συνθλίβεται μες στον καταιγισμό των γεγονότων, στους κοινωνικούς κλυδωνισμούς, στη σύγκρουση των ιδεών, των τάξεων, των συνφερόντων, των παθών και των προσωπικών επιδιώξεων μιας πολυσυλλεκτικής κοινωνίας. Δυο ωραίοι άνθρωποι στροβιλίζονται στη δίνη μιας επανάστασης που δεν καταφέρνει να ξεφύγει απ’ τον άγραφο κανόνα και στο τέλος τρώει τα παιδιά της…
Aπόσπασμα από το μυθιστόρημα:
Πήρε το χέρι απ’ τις παλάμες του παλικαριού η παραμάνα, έσιαξε αμήχανα τη μπόλια, ένανε να φύγει, αλλά κοντοστάθηκε. κοίταξε το Xριστόφορο και τον καμάρωσε, τα μάτια της έμειναν απλανή κι η σκέψη της πλανήθηκε… ποιος ξέρει πού;
Ισως σε κείνον το λεβέντη που της όργωσε τα όνειρα και το κορμί και ύστερα, πισώπλατα σαϊτεμένος κατρακύλησε απ’ τη στροφή του ονείρου…. ίσως σ’ αυτό το σπιθουράκι φως που άναψε η ευτυχία μες στη μήτρα της κι ύστερα έγινε μια χούφτα χώμα στη γωνία της αυλής, ίσως….
Ποιος μπορεί να βρει πόσες περιφορές κάνει στην οικουμένη ένα σταματημένο βλέμμα…
Mάζεψε τη ματιά της, την ψυχή, την πίκρα και ξεκίνησε.
MEΛETEΣ ΓIA TH ΛOΓOTEXNIA
1) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ, Θεσσαλονίκη 1997, εκδόσεις «Μπίμπης» σε συνεργασία με τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1997. Σελ. 464.
Βιβλίο που περιλαμβάνει τα επιγράμματα 12 αρχαίων και βυζαντινών ποιητών (συνολικά 320) και 43 ανώνυμα επιγράμματα που βρέθηκαν στην περιοχή της Θεσσαλονίκης. Περιλαμβάνει εκτενή εισαγωγή για την εξέλιξη του επιγράμματος και την τεχνική του, για την προσφορά των Μακεδόνων στα ελληνικά γράμματα, καθώς επίσης αναλυτικά βιογραφικά των ποιητών, λογοτεχνική μετάφραση των επιγραμμάτων, σχόλια, παραπομπές, βιβλιογραφία και ευρετήριο. Μια επιστημονική έρευνα χρήσιμη για τους μελετητές και ένα βιβλίο ευχάριστο για τον απλό αναγνώστη που αγαπά την ποίηση.
2) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ, Θεσσαλονίκη 1997, εκδόσεις «Μπίμπης» σε συνεργασία με τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1997. Σελ. 512.
Βιβλίο που περιλαμβάνει τα επιγράμματα 17 ποιητών (συνολικά 152) και ανώνυμα επιγράμματα (140) που βρέθηκαν στις περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης (Από τον Πηνειό ποταμό μέχρι τον Δούναβη). Περιλαμβάνει επίσης αναλυτικά βιογραφικά των ποιητών, λογοτεχνική μετάφραση των επιγραμμάτων, σχόλια, παραπομπές, βιβλιογραφία και ευρετήριο. Το βιβλίο είναι ο δεύτερος τόμος μιας μεγάλης έρευνας για την ποίηση στη Μακεδονία και τη Θράκη κατά την αρχαία και βυζαντινή περίοδο και είναι χρήσιμο για τους επιστήμονες και ευχάριστο ανάγνωσμα για το πλατύ κοινό.
3) ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΖΑΝΗΣ – ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΕΣΠΑΡΗΣ, ΨHΓMATA XPYΣOY, Aνθολόγιο μαθητικής ποίησης A’ Θεσσαλονίκη 1998 (σελ. 90), B’ Θεσσαλονίκη 2000 (σελ. 88), Γ?Θεσσαλονίκη 2002 (σελ.112) Eκδόσεις «Mπίμπης», σειρά «Mικρή Φιλολογική».
Bιβλία που περιλαμβάνουν τα βραβευμένα ποιήματα των ποιητικών διαγωνισμών για τους μαθητές Δευτεροβάθμιας Eκπαίδευσης, που διοργανώνουν κάθε χρόνο οι εκδόσεις «Mπίμπης» σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Eκδοτών Bόρειας Eλλάδας. Tα βιβλία εκδίδονται κάθε δυο χρόνια και η όλη προσπάθεια ενισχύει και προβάλλει τα δημιουργικά ταλέντα των νέων, τα οποία φαίνεται από την ευαισθησία και την ποιότητα των ποιημάτων.
ANCIENT AND BYZANTINE EPIGRAMS OF THESSALONICIAN AND OTHER MACEDONIAN POETS, Thessaloniki 1997, Ed. «Bibis».
The book includes the epigrams of 12 ancient and Byzantine poets (320) and 43 anonymous epigrams that have been found in the area of Thessaloniki. It contains an introduction about the history, the development and versification of epigram, about the contribution of Macedonians in Greek Literature. It also contains the biographies of the poets, literary translation of the epigrams in modern Greek, commentaries, bibliography and index. It is a very useful research for the searchers and an agreeable book for people who love poetry.
ANCIENT AND BYZANTINE EPIGRAMS OF MACEDONIA AND THRACE, Thessaloniki 1997, Ed. «Bibis».
A book that includes the epigrams of 17 ancient and Byzantine poets (152) and 140 anonymous epigrams that have been found in Macedonia and Thrace (from Pinios river to Danube river). It also contains the biographies of the poets, literary translation of the epigrams in modern Greek, commentaries, bibliography and index. The book is the second volume of a grate research about the poetry in Macedonia and Thrace during the ancient and Byzantine period. It is very useful for the searchers and agreeable for people who love poetry.
THE WOUNDED ANGEL, Thessaloniki 1998, Ed. «Bibis».
The book narrates the travel of a school-teachers group on the foot of mount Athos, where they admire the places and the buildings with the magic balance between Nature and Art, take place in the effects, communicate with the monks and the visitors, who have their problems, their doubts and their questions. The purpose of this book is to describe the inner beauty, the secret and mysterious enchantment of this place, which has a Soul and lives with its inhabitants and its visitors.
THE MESSAGE OF THE SUN, Novel, Thessaloniki 1999, Ed. «Bibis».
A big, modern tale that is moved on 4 levels: the history, the contemporary, the reality and the transgression. Two boys 12 and 10 years old, return to the life as invisible souls after a thousand years. In the first six chapters the book describes the every day life in a Byzantine village at the end of the tenth century. All the other book describes the boys’ wandering on our world at the last of twentieth century. From surprise to surprise, from disappointment to disappointment they discover the crevices, the fractures and the dark side of the Earth, behind the discoveries, the buildings, the lights, the big words and the sly smiles… Before they leave, they try to send a message.
NEAR THE SAND OF THE SEA (The rhapsody of the sea), Thessaloniki 1993.
Includes 57 poems in 6 connections and the sea as a thematic center. There is a discreet erotic disposition, since the sea is the nature, the coyntry, the woman, the lover, the mother of life, the Big Love. The poet, with a personal mytology, passes from the myth to the dream, to the personal experience, to the conflict, to the intensity and arrives to the waiting and hope, physical and metaphysical, as a result of the real love.
The music composer Lefteris Aeropoulos composed the synthetic music work «The rhapsody of the sea» (2001) with poems from this book.
THE SENSITIVITY, short stories, Thessaloniki 1991. Ed. Bibis.
The book includes 17 short stories in two connections: a) «Dreams and coherences» with 10 short stories writen in third person modern technique in writing and subjects from the every day life. b) » De Profundis» with 7 short stories in first person, confessional style and autobiographical disposition in subjects, that try to rivive another period.
THESSALONIKI PHILIP’ S DAUGHTER, QUEEN, poems, Thessaloniki 1987. Ed. Bibis.
Collection of poems dedicated to the city of Thessaloniki, that includes three connections: a) «Dedications», b) «Persons», c) «Unforgettable moments». The poet tries to see the painful moments in the history of the city, to smear balsam on the wounds of the memory. With an antiheroic style he wants to share with his fellow-citizens the bitterness for the lost beauty and the today painted face of the city.
PIECES OF GOLD, Anthology of student poems A’ (Thessaloniki 1998), B’ (Thessaloniki 2000). Ed. «Bibis».
Books that include the poems of the students in Secondary Education that have taken special prizes in the poetical competitions, organisied every year by the «BIBIS EDITIONS» in collaboration with «Editors Corporation of North Greece». These books, published every second year, have as purpose to propose the talents of the young people, as they appear behind the sensitivity and quality of the poems.

Πηγή : http://www.idrogios.gr

egkuklopaideia-ton-logotekhnon/tau/tzanes-giannes.html

ΚΥΡ, 18 ΝΟΕΜ ΣΤΙΣ 11 Π.Μ. Παρουσίαση των δυο νέων ποιητικών συλλογών του Θεόδωρου Σαντά

45042872_2255920497971606_8785790417867112448_n

 

 

44700959_2284226474939959_6279391398210830336_n

 

 

Λίγα λόγια για τον Μαθηματικό! Ποιητή! Στοχαστή!
Τον Ποιητή της Φθίας, των Αμαρυλλίδων, των υακινθων….
Θεόδωρο Σαντά

 

14358653_1827658657464461_145696531889724117_n

 

Γόνος της οικογενείας των Σανταίων που κατάγονται από την ορεινή και βαθύσκιωτη Παύλιανη κι απλώνεται νοχελικά νωχελικά στις κατάφυτες πλαγιές του όρους Οίτη.

Γεννήθηκε στις 8 Ιουλίου στην Ηράκλεια της Φθιώτιδας και είναι το πρώτο παιδί της οικογένειας Δημητρίου και Αικατερίνης Σαντά, ζει στη Θεσσαλονίκη, παντρεμένος με την Σμαρώ Δημάκου και έχουν τρεις κόρες.
Είναι τακτικό μέλος της «Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών», διετέλεσε πρόεδρος της «Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος» και είναι ιδρυτικό μέλος της «Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης για τον Πολιτισμό ,Αργοναύτες »και μέλος της «Αμφικτιονίας Ελληνισμού

Αποσπάσμα από το βιογραφικό του Ποιητή .

https://www.facebook.com/100000578863024/posts/2284243148271625/

 

 

 

ΙΩΑΝΝΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ » ‘Αγρυπνες Σιωπές » Ποίηση ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ

44879718_2253201474910175_312685297164877824_n

ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ

Γυναίκες μ’ έναν σταυραϊτό στον ώμο
κοιτάζουν τη νιότη τους να προσπερνά,
πετρώνουν οι μνήμες σε κάθε δειλινό.
Μοναχικές σιλουέτες στους έρημους δρόμους,
το τραγούδι τους σμίγει με το μοιρολόγι της λησμονιάς.
Μια στάση ακόμη και ο προορισμός θα φανεί,
μια στάση ακόμη κι η σφυρίχτρα του σταθμάρχη θ’ ακουστεί.
Μα οι σταθμοί πολλοί και γεμάτοι θλίψη
κι οι προσευχές της μοναξιάς όσο παν κι ερημώνουν.
Λίγη αγάπη να σταλάξει ο δακρυσμένος ορίζοντας ζητούν,
λίγο κουράγιο να βρέξει στους άνυδρους δρόμους τους…
Φιγούρες ορφανές στις όχθες των δειλινών
διαβαίνουν καημούς αδιάβατους,
γέρνουν απ’ το φορτίο ενός αβάσταχτου λυγμού.
Κι ο ουρανός να μην καλοσυνεύει,
και η δίψα να στερεύει τα λόγια.
Χρόνια σκληρά, ξέπνοα κείτονται στις ράγες,
κι ένας πόνος άδικος σιγοτρώει τα σπλάχνα.
Κι η μέρα όλο ν’ αργεί να ξημερώσει,
και η μέρα όλο ν’ αργεί.

ΠΕΛΑΓΙΣΙΑ ΟΝΕΙΡΑ

Πελαγίσια όνειρα τις ράχες των νησιών,
προσκυνητές ανεβαίνουν τα σκαλιά
των κάτασπρων εξωκλησιών.
Το φως σε φαναράκια πολύχρωμα,
ο άνεμος βαδίζει σε ξυλοπόδαρα.
Τ’ αγάλματα γαλήνια μες στη σιωπή,
η αγάπη ζεστή στ’ αθώο τους βλέμμα.
Κρατά χελιδόνια το σύννεφο μέσα στο όνειρο,
άργησε το καράβι με τους πελαργούς.
Οι ανεμώνες ανηφορίζουν στις πλαγιές,
ξαπλώνουν στα χαμομήλια οι γίγαντες των παραμυθιών.
Οι κρατήρες των φεγγαριών γεμάτοι κρασί και λάβα,
ευλαβικά ηχούν τα βιολιά της άνοιξης.

.

ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ

Δρόμοι της Δράμας ερημικοί,
απόμακροι, σιωπηλοί.
Τα κουρασμένα ρολόγια χτυπούν στις πλατείες,
τα σπίτια γερνούν έρημα,
τ’ αγάλματα σιγομουρμουρίζουν.
Δρόμοι ταπεινοί,
το νερό της λήθης ριγμένο στα καλντερίμια σας,
το συναπάντημα με τη μοίρα αναπόφευκτο.
Ακούγεται το σφύριγμά της στις ράγες του πεπρωμένου,
η μνήμη σιωπηλή,
η αγωνία κρυφό χαρτί.
Τα στάχυα γέρνουν τους καημούς τους,
οι αναμνήσεις ταξιδεύουν,
ο καιρός συνεπής
και μεις συνοδοιπόροι
Παιδιά που ξεχαστήκαμε στο παιχνίδι των ημερών
να ξοδεύουμε τις στιγμές μας στις ίδιες διαδρομές,
στις ίδιες επιστροφές.
Ριζωμένοι σ’ αγαπημένα μονοπάτια,
ν’ αφουγκραζόμαστε τις ανάσες των σπιτιών,
το τρίξιμο του χρόνου στα παραθυρόφυλλα.
Η καταχνιά των ονείρων τριγυρνάει στις σκιές,
τα χλωμά φώτα φέγγουν τις νύχτες.
Κάποιος λυγμός χάθηκε,
κάποιο θαύμα έμεινε μετέωρο,
κάποια φωνή λύγισε.
Δρόμοι ερημικοί,
μικροί αναστεναγμοί!
Γράμματα για να τα διαβάσουμε στο λυχνάρι του φεγγαριού,
μικρές ερμηνείες της ζωής μας και υποσημειώσεις.
Χειροπιαστός ο καιρός,
η μοναξιά προσευχή
κι εμείς τραγούδι προαιώνιο.
Δρόμοι μοναχικοί!
Μετά το τέλος τους άραγε τι;

Ιωάννα Αθανασιάδου,
ποιήματα απ’ το βιβλίο ΑΓΡΥΠΝΕΣ ΣΙΩΠΕΣ, εκδόσεις Βεργίνα

 

 

44833602_2253206554909667_6220531478464299008_n

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η Ιωάννα Αθανασιάδου, φιλόλογος στη Β/βάθμια Εκπαίδευση Δράμας, μέλος της Ε.Λ.Β.Ε (Ένωσης Λογοτεχνών Β. Ελλάδος) και της Αμφικτυονίας Ελληνισμού (πολιτιστικός- κοινωνικός διεθνής φορέας), έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: ΨΙ ΘΥΡΟΙ ΣΤΑ ΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (ιδιωτική έκδοση, Δράμα 2013, βελτιωμένη έκδοση απ’ τις εκδόσεις Βεργίνα 2017), ΣΩΜΑ ΦΥΛΑΧΤΟ, εκδόσεις Σαιξπηρικόν 2015, ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΟΧΕΙΡΑ, εκδόσεις Βεργίνα 2017. Ποιήματά της έχουν βραβευθεί σε ποιητικούς διαγωνισμούς και μεταφραστεί στα ιταλικά, ενώ ποιήματα και κριτικογραφίες της έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικές σελίδες και περιοδικά.

Ιωάννα Αθανασιάδου,
ποίημα απ’ το βιβλίο ΑΓΡΥΠΝΕΣ ΣΙΩΠΕΣ, εκδόσεις Βεργίνα.

ΝΙΚΟΛΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΣ © 26/10/2018 ‘’ ΑΠ’ ΤΗ ΣΚΛΑΒΙΑ ΩΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ (1912) ‘’

card_cvr_f50f

Χιλιάδες χρόνια κύλησαν και ποταμοί με αίμα
Στη γη τη μακεδονική απ τη στερνή τη μέρα
Μιας εποχής τρισένδοξης κι αρχή αιχμαλωσίας
Το αρχαίο της βασίλειο κατέλυσε στην Πύδνα

Ο θαυμαστής της φάλαγγας
Κι ο εξολοθρευτής τους
Ο στρατηγός Αιμίλιος
Στης Πύδνας το πεδίο
Στους λόφους που ήταν όπισθεν
Σαν είχε` παρασύρει
Ελέφαντες και ιππικό
Που τους κατηφορίζει

Θυμάται η μούσα τα φρικτά τον επιτάφιο θρήνο
Των Μακεδνών τους θησαυρούς γαλέρες να γεμίζουν
Τη χώρα του Αλεξάνδρου υπόδουλη στη Ρώμη
Μια επαρχία της απλή και η Ελλάδα όλη

Τα όσα πέρασαν μαζί
Τους σκοτεινούς αιώνες
Τους ίδιους είχανε εχθρούς
Έλληνες μακεδόνες
Διώξεις και καταστροφές
Επιδρομές βάρβαρων
Εμφυλίους θρησκευτικούς
Και τα δείνα των σκλάβων

Τα όσα η μοίρα έμελλε κι αυτά δεν ήταν λίγα
Τα χρόνια των Οθωμανών ως την ελευθερία
Μετά την επανάσταση η νότια Ελλάδα
Έγινε ανεξάρτητη το χίλια οκτώ τριάντα

Απ την Τουρκιά απαλλάχτηκε
Μα όχι όλη ακόμα
Χρειάστηκε υπομονή
Ογδόντα δυο χρόνια…

‘’ Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ( 1912 ) ‘’

Χίλια εννιακόσια δώδεκα η λευτεριά για να ‘ρθρει
Ότι υπέγραψε ο θεός κι οι μακεδονομάχοι
Μ’ αγώνα προετοίμασαν και με αυτοθυσία
Που οι Βούλγαροι μανιωδώς τη γη Μακεδονία

Διακαώς ποθούσανε
Στη χώρα τη δίκη τους
Να εντάξουν οπωσδήποτε
Να την εκβούλγαρίσουν
Και τι δεν έκανε για αυτό
Το πρώτο κομιτάτο
Δούλεψε συστηματικά
Τα δόλια σχέδια του

Μετά τον προσηλυτισμό και τους κομιτατζήδες
Τις βίες επιδρομές σε Ελλήνων εκκλησίες
Μέχρι σκεφτήκαν πόλεμο να κάνουν στην Τουρκία
Με έγκριση των Γερμανών μαζί με τη Σερβία

Μα ευτυχώς τα χάλασαν
Στη μοιρασιά οι δυο
Κι ήταν η γη των Μακεδνών
Της έριδος το μήλο
Εξιστορεί η μούσα μας
Πως τότε ο σπουδαίος
Ο Έλληνας πρωθυπουργός
Λεύτερης Βενιζέλος

Διέγνωσε τον κίνδυνο και πέρασε στη δράση
Σαν διπλωμάτης έξοχος προσπάθησε και κάνει
Μια συμμαχία αμυντική Ελλάδος Βουλγαρίας
Έναντι των Οθωμανών μετά το πρώτο βήμα

Ο μέγας ο πολιτικός
Με ρίσκο και ευθύνη
Κατάφερε περίτεχνα
Τους Βούλγαρους να πείσει
Σαν είδε εκείνοι επ’ ουδενί
Τη γη Μακεδονία
Δεν διαπραγματεύονταν
Με κάποια συμφωνία

Ο Βενιζέλος πέτυχε προτού χαθεί εκείνη
Παίρνοντας ρίσκο υψηλό και πίστη θα κερδίσει
Με μια ιδέα απίστευτη λαμπρή αν μη τι άλλο
Στο πόλεμο με την Τουρκία πρότεινε στους Βούλγαρους

Όσα εδάφη κέρδιζε
Κάθε στρατός στη μάχη
Θα ανήκουνε στη χώρα του
Στο δίλημμα τους βάζει
Κι οι υπερόπτες Βούλγαροι
Των Βαλκανίων Πρώσοι
Θαρρούσαν κι αλαζονικά
Σκεπτόμενοι οι δόλιοι

Το ελληνικό κρατίδιο κι ο αδύναμος στρατός του
Ότι δεν ήταν απειλή για το δικό τους στόχο
Τη γη τη μακεδονική και τη Θεσσαλονίκη
Για το λιμάνι της πολύ σημαντική εκείνη

Οι Βούλγαροι ονείροταν
Και με υπεροψία
Εκτίμησαν οι Έλληνες
Έως τη Θεσσαλία
Από το Σαραντάπορο
Δε θα περνούσαν πάνω
Κι ετούτο θα σποδείχθει
Για αυτούς μοιραίο λάθος

Ωστόσο το αξιόμαχό του στόλου στο αιγαίο
Πως είχαν μόνο οι Έλληνες σα θωρηκτό Αβέρωφ
Ο Βενιζέλος πρόβαλε το τι μπορεί να κάνει
Ο στόλος πολεμικός τους Τούρκους να μπλοκάρει

Να μη μπορούν να φέρουνε
Απ’ τη μικρά Ασία
Στρατό πολεμοφόδια
Στη γη Μακεδονία
Που ονείροτάν οι Βούλγαροι
Να κάνουνε δίκης τους
Κι ο ευφυής πολιτικός
Με τούτα πείθει εκείνους

‘’ ΕΝ ΜΕΣΩ ΟΞΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ‘’

Ο τολμηρός πρωθυπουργός που χαίρει εμπιστοσύνη
Απ το λαό και τη βουλή σαν πείθει συνεχίζει
Ομοφωνία απίστευτη που φέρει ομοψυχία
Σημάδι τουτο οιωνός για την επιτυχία

Ο αξιόμαχος στρατός
που είχε προνοήσει
Εν μέσω οικονομικής
Και δη οξείας κρίσης
Να εξοπλίσει το στρατό
Το ίδιο και το στόλο
Φρόντισε κι εκσυγχρόνισε
Λες είχε το σκοπό του

Σε πρότυπα ευρωπαϊκά κι ανάθεσε στους Γάλλους
Την αναδιοργάνωση εκ βάθρων της στρατιάς του
Όπως και την εκπαίδευση που ήρθαν στην Αθήνα
Το ίδιο για στόλο του να κάνει η Αγγλία

Ενώ για μετεκπαίδευση
Στη δύση είχε στείλει
Ελληνες αξιωματικούς
Σαν είχανε γυρίσει
Εκγύμναζαν το στράτευμα
Και το ενθουσίαζαν
Τα σύγχρονά τα όπλα του
Σαν τα παιδιά σ αλάνα

Οι στρατιώτες με χαρά τρέχανε στις ασκήσεις
Κάνοντας τα γυμνάσια να μοιάζουν με παιχνίδι
Η συνεχής εκπαίδευση το αξιόμαχό του
Ανύψωσε το ηθικό την πίστη στο στρατό του

Ένα ακόμη μέλημα
Ήταν του Βενιζέλου
Και πέτυχε στο διχασμό
Να δώσει ένα τέλος
Κι ενότητα στο στράτευμα
Να φέρει των Ελλήνων
Του θρόνου το διάδοχο
Τον πρώτο Κωνσταντίνο

Που είχε απομακρυνθεί μετά τα γεγονότα
Ενάντια στο βασιλιά πριν από τρία χρόνια
Κίνημα τούτο στο Γουδί στην ιστορία μένει
Ενώ απ’ την Κρήτη έφερε τον Έλληνα ηγέτη

Εκείνον που επανέφερε
Στο στράτευμα και πάλι
Του θρόνου το διάδοχο
Του δώδεκα το Μάρτη
Του δίνει τη διοίκηση
Και την εμπιστοσύνη
Μια στρατιάς ελληνικής
Το μεγαλείο δείχνει

‘’ ΕΥΤΥΧΩΣ ΕΝ ΑΓΝΟΙΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ‘’

Του Έλληνα πρωθυπουργού που άπραγης δε μένει
Στα γεγονότα είναι κοντά κι ο πόλεμος κοντεύει
Με άκρα μυστικότητα συνθήκες και συμβάσεις
Τα κράτη τα βαλκανικά που οι μεγαλοδυνάμεις

Είχανε πλήρη άγνοια
Και ευτυχώς για κείνα
Σερβία Μαυροβούνιο
Ελλάδα Βουλγαρία
Μετά από μαραθώνιο
Κρυφές διαπραγματεύσεις
Που ελάχιστοι γνωρίζανε
Η ιστορία λέει

Απ των Ελλήνων την πλευρά την ύπαρξη πως ρέουν
Ο Βασιλιάς Γεώργιος έκτος του Βενιζέλου
Πως ούτε εκείνος γνώριζε στις διαπραγματεύσεις
Που είχε με το Βούλγαρο στη διμερή τους σχέση

Των συνθηκών τα κείμενα
Που είχαν υπογράψει
Με τη Σερβία οι Βούλγαροι
Ο μέγας διπλωμάτης
Που την ιδέα τη λαμπρή
Για τη Μακεδονία
Με Σέρβους Μαυροβούνιους
Περνά στη συμφωνία

Στις διμερείς συμβάσεις το πλέγμα που ονομάσθει
Βαλκανικός Συνασπισμός τα τεσσάρα τα κράτη
Από κοινού υπέγραψαν τριάντα Σεπτεμβρίου
Χίλια εννιακόσια δώδεκα κι αρχές του Οκτωβρίου

‘’ Πολεμικό τελεσίγραφο ‘’

Δεν πάνε χρόνια εκατό
Μαζί με έξι ακόμη
Τα κράτη που συμφωνήσαν
Να στείλουνε στην Πόλη
Πολέμου τελεσίγραφο
Ζητώντας η Τουρκία
Σ’ αυτών τις μειονότητες
Να δώσει αυτονομία

Ετούτη που ανέφερε το άρθρο είκοσιτρία
Στο Βερολίνο υπέγραψε να δώσει η Τουρκία
Υπολογίζοντας σωστά πως θα το απορρίψει
Επιστρατεύσεις άρχισαν και μάλιστα πριν λήξει

Όπως και όντως έγινε
Κι αντί να απαντήσουν
Στους Σέρβους και στους Βούλγαρους
Τον πόλεμο κηρύσσουν
Μήνα Οκτώβρη τέσσερις
Και κλείνοντας το μάτι
Δεν κήρυξαν στους Έλληνες
Αντίθετα σαν δωράκι

Στον Βενιζέλο πρόσφεραν την ένωση της Κρήτης
Μα αν και βέρος κρητικός το δώρο τους αρνηθεί
Στη συμμαχία δείχνοντας τιμά τα υπογραμμένα
Και στων Ελλήνων το λαό την επομένη μέρα

Οκτώβρη πέντε του μηνός
Εκ μέρους της Ελλάδος
Ο βασιλιάς Γεώργιος
Με ένα διάγγελμά του
Που κήρυξε το πόλεμο
Με εκείνο στην Τουρκία
Να αποτινάξει το ζυγό
Κι η υπόλοιπη πατρίδα

Ετούτο το διάγγελμα τα πλήθη ενθουσιάζει
Θαρρείς η απελευθέρωση το νοιώθουν πλησιάζει
Τα αδέλφια τα αλύτρωτα στη γη Μακεδονία
Στην Κρήτη και στην ήπειρο που πέρασαν τα μύρια

Ξύπνησαν τη συνείδηση
Του γένους των Ελλήνων
Κι η ώρα «εξιλέωσης»
Σαν έφτασε εκείνου
Χιλιάδες και από παντού
Συρρέαν στην πατρίδα
Εθελοντές στο στράτευμα
Για την ελευθερία

‘’ Ρίγη συγκίνησης ‘’

Ο πόλεμος που άρχισε παρά τις αντιρρήσεις
Πιέσεις και τις απειλές εν είδη υποδείξεις
Των μεγαλοδυνάμεων μόλις αντιληφθήκαν
Τα κράτη που συμμάχησαν εκείνες τις αγνόησαν

Την ίδια μέρα άρχισαν
Στις πέντε του Οκτώβρη
Τον πρώτο το βαλκανικό
Κι είδηση η πρώτη
Στις τέσσερις το απόγευμα
Έφτασε στην Αθήνα
Του θρόνου ο διάδοχος
Που απ’ την αρχή του μήνα

Στη Θεσσαλία ήτανε πως προελαύνει ήδη
Με το στρατό πανέτοιμο και πίστη για τη νίκη
Πέρασε τη μεθόριο προς τη Μακεδονία
Που είκοσι μέρες πιο ελεύθερη πατρίδα

Ρίγη συγκίνησης σκορπά
Στο γένος των Ελλήνων
Κι ακόμη περισσότερα
Της έκτης Οκτωβρίου
Την Ελασσόνα ο στρατός
Πως έχει ελευθερώσει
Στο νέο τηλεγράφημα
Την περηφάνια νοιώθει

Σαν προχωράει πάντα εμπρός το στράτευμα Ελλήνων
Τις διαβάσεις πέρασε Ολύμπου Καμβουνίων
Αφού προτού διέλυσε όσους υπεράσπιζαν
Συνέχισε να προχωρά προς τη Μακεδονία

Ενώ στο Σαραντάπορο
Την επομένη φτάνει
Με το στρατό ο διάδοχος
Η ιστορία γράφει
Ήταν το μόνο πέρασμα
Για τη Μακεδονία
Σε εκείνο τους περίμενε
Ατάραχη η Τουρκία

Στα φημισμένα τα στενά που είχαν οχυρώσει
Οι Γερμανοί κι απόρθητα Τόσο που να δηλώσει
Ο στρατηγός τους Φον Ντερ Γκόλτς ο τάφος των Ελλήνων
Θα γίνει αν απ τα στενά να μπουν επιχειρήσουν

Έτσι για άλλη μια φορά
Θα δείξει η ιστορία
Πως τιμωρείται αυστηρά
Στη γη η αλαζονία
Κατά το χούι η μούσα μας
Στοχάζεται και πάλι
Τα γεγονότα εξιστορεί
Με στίχους καταγράφει

‘’ ΠΟΡΕΙΑ ΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ‘’

Όταν τα ‘’απόρθητα’’ στενά με ισχυρές δυνάμεις
Οι Τούρκοι υπερασπίσθηκαν…

ΝΙΚΟΛΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΣ © 26/10/2

Ηλία Παπακωνσταντίνου Αφιερωμένο στον Αργύρη ! 1944 Δίστομο…

45070740_2254421451454844_411032471920967680_n

Πολλοί έβγαλαν το ΟΧΙ από μέσα τους τότε.. σαν μια ριπή, σαν αναστεναγμός υπεράσπισης της ανθρωπότητας. Νικημένοι και ηττημένοι μαζί εντάχθηκαν στην ιστορία την ώρα που η καρδιά τους ελάφραινε κι ας ήταν μέσα στον θάνατο βουλιαγμένα και τα δυο τους πόδια… Πόσοι κουβαλούν αυτά τα αιματηρά ΄΄ όχι ΄΄και σήμερα που η πληγή αβγαταίνει τη δόση της; Πόση αντίσταση ζητά η καθημερινότητα και δεν την βρίσκει; Πόσες σημαίες αλλάζουν χρώματα σε μια νύχτα και πόσα σύνορα ανθρωπισμού χάνονται την ώρα που άλλα σύνορα εφευρίσκονται, περνώντας ΄΄ατουφέκιστα΄΄ στις συνήθειες μας… Αντισταθείτε στην συνθήκη της συνήθειας, στην υποταγή που έρχεται σαν φως και στους ΄΄μεγάλους΄΄ ελευθερωτές μας….με ένα ΌΧΙ.. με μέλλον..

 

Ερμηνεία: Ελισσάβετ Καρατζόλη / Μάνια Παπαδημητρίου
Στίχοι:Ηλία Παπακωνσταντίνου
Μουσική: Αρετή Κοκκίνου

 

ΔΙΣΤΟΜΟ- ΕΝΑ ΠΟΥΛΙ ΠΟΥ ΤΟ ΛΕΓΑΝ ΑΡΓΥΡΗ.

 

Πολλά σύννεφα λίγα δέντρα
Μετά τη τελική κραυγή απλώνεται η σιωπή!
στα πουλιά στήσαν ενέδρα.
Είν’ του Διστόμου η μυρωδιά
κι αναστενάζουνε βαθιά.
παιδιά που χάσαν την αγκαλιά
και αναστέναξαν βαριά
Τι τύχη είχε ένα πουλί
για το Χορτιάτη και τα Καλάβρυτα.
το βόλι δεν το είχε βρει
και πέταξε πολύ μακριά
Συνάντησε ήλιους σβηστούς
το πείσμα και τη λευτεριά!
μαύρα ρούχα, δακρυσμένους αετούς
και μια αγέρωχη καρδιά
που κρατά ακόμη ψηλά
Δεν άντεξε άλλο το πουλί
απ’ την βροχή την αρμυρή
και πέταξε για τη ζωή
σ’ ένα αδέσποτο καράβι
κάθισε πάνω στο κατάρτι
τα μάτια του να ξεκουράσει
βαθιά το τρώει η επιστροφή.
πριν σε καινούριο κόσμο φτάσει.
Χρόνια μακριά στην ξένη γη
η θύμηση μοναδική
που του παγώνει την ψυχή
Ο κόσμος του χαμογελά
είναι ο Αργύρης που περνά
μ’ ένα μειδίαμα απαντά
και χρώματα απ΄ την ίριδα
μες τη ζωή του αναζητά.
Κι έγινε τ’ όμορφο πουλί
ένα μικρό γλυκό παιδί
μες του Διστόμου τα στενά
που χάθηκαν με τις κραυγές!
κι όλο χαμόγελα σκορπά!
Ένας κυκλικός χορός απόψε αρχινά
είν’ του σαράντα τα παιδιά
σήμερα θα ‘ταν γηρατειά.
Είναι των πουλιών λαλιές

Ηλίας Παπακωνσταντίνου

https://youtu.be/l0xzZFQs3Ws

Η λογοτεχνία μας στο Επος του ’40 Ι Τα κείμενα των λογοτεχνών μας για το ’40 είναι πηγές με νερό καθαρό… Ας σκύψουμε να πιούμε και ν’ αναβαπτιστούμε σ’ αυτές… Αντωνία Παυλάκου – Χριστακοπούλου Φιλόλογος – συγγραφέας

44866103_2253909671506022_2828360733215948800_n

Μακριά από τις χιονισμένες κορφές των βουνών της Ηπείρου που οι στρατιώτες μας είχαν τον πρώτο λόγο, που ήταν οι πρωταγωνιστές και που δημιουργούσαν τα γεγονότα, οι καλλιτέχνες και οι λογοτέχνες της εποχής, σιωπηλοί από τα γραφεία τους, αποτύπωναν με το δικό τους βλέμμα τα γεγονότα και το ηρωικό πνεύμα της εποχής.

Γιατί το βλέμμα του καλλιτέχνη, και εν προκειμένω του λογοτέχνη, είναι εκείνο που απορροφά από τα γεγονότα ό,τι και όπως αυτό αγγίζει την ψυχή του. Οι εντυπώσεις καταγράφονται και διατηρούνται αναλλοίωτες και αδιαπραγμάτευτες, γιατί ο λογοτέχνης δεν αποβλέπει ούτε στην ενημέρωση ούτε στη διαπαιδαγώγηση. Τα επιτυγχάνει όμως χωρίς προγραμματισμό και τα δύο. Εγραφε ο Πέτρος Χάρης στο περιοδικό «Νέα Εστία»: «Τα λογοτεχνικά κείμενα μας δίνουν την κρυφή, την εσωτερική δύναμη των γεγονότων, ή αν θέλετε την ψυχή των ανθρώπων που τα πραγματοποίησαν. Και οι μεταγενέστεροι κερδίζονται μόνον όταν αισθάνονται ότι επικοινωνούν με τη βαθύτερη ουσία των πραγμάτων, με τον ψυχικό κόσμο που τα προετοίμασε και τα διαμόρφωσε».

Ξεκινώντας από την πρώτη ημέρα του πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940 συναντούμε το βιβλίο «Γιώργος Σεφέρης Μέρες Γ 16 Απρίλη 1934-14 Δεκέμβρης 1940» (εκδ. Ικαρος). Εκεί ο Σεφέρης, ο οποίος ως γνωστόν υπήρξε στέλεχος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, θα γράψει: «Δευτέρα 28. Κοιμήθηκα δύο το πρωί, διαβάζοντας Μακρυγιάννη. Στις τρεις και μισή μια φωνή μέσα από το τηλέφωνο με ξύπνησε: «Εχουμε πόλεμο». Τίποτα άλλο. Ο κόσμος είχε αλλάξει. Η αυγή, που λίγο αργότερα είδα να χαράζει πίσω απ’ τον Υμηττό, ήταν άλλη αυγή: άγνωστη. Περιμένει ακόμη εκείνη που την άφησα. Δεν ξέρω πόσο θα περιμένει, αλλά ξέρω πως θα φέρει το μεγάλο μεσημέρι».

Στις 10 Νοεμβρίου 1940 δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Νέα Ελλάς» η διαμαρτυρία των Ελλήνων διανοουμένων: «Είναι δύο εβδομάδες τώρα, που ένα τελεσίγραφο μοναδικό στα διπλωματικά χρονικά των Αθηνών για το περιεχόμενον, την ώρα και τον τρόπο που το παρουσίασαν, η Ιταλία κάλεσε την Ελλάδα να της παραδώση τα εδάφη της, να αρνηθή την ελευθερία της και να κατασπιλώση την τιμήν της. Οι Ελληνες δώσαμε στην ιταμή αυτή αξίωση της φασιστικής βίας, την απάντησι που επέβαλαν τριών χιλιάδων ετών παραδόσεις, χαραγμένες βαθιά στην ψυχή μας, αλλά και γραμμένες στην τελευταία γωνιά της ιερής γης, με το αίμα των μεγαλυτέρων ηρώων της ανθρώπινης ιστορίας. Εχουμε το αίσθημα ότι δεν υπερασπιζόμαστε δική μας μόνον υπόθεση: Οτι αγωνιζόμεθα για την σωτηρία όλων εκείνων των υψηλών αξιών που αποτελούν τον πνευματικό και ηθικό πολιτισμό, την πολύτιμη παρακαταθήκη που κληροδότησαν στην ανθρωπότητα οι δοξασμένοι μας πρόγονοι και που σήμερα βλέπουμε να απειλούνται από το κύμα της βαρβαρότητας και της βίας. Ακριβώς αυτό το αίσθημα εμπνέει το θάρρος σε μας τους Ελληνες διανοουμένους, τους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, ν’ απευθυνθούμε στους αδελφούς μας όλου του κόσμου και να ζητήσουμε όχι την υλική αλλά την ηθική βοήθειά τους. Ζητούμε την εισφορά των ψυχών, την επανάστασι των συνειδήσεων, το κήρυγμα, την άμεση επίδρασι, παντού όπου είναι δυνατόν, την άγρυπνη παρακολούθησι και την ενέργεια για ένα καινούργιο πνευματικό Μαραθώνα που θα απαλλάξει τα δυναστευόμενα έθνη από τη φοβέρα της μαύρης σκλαβιάς που γνώρισε ως τώρα ο κόσμος. Οταν μια τέτοια επανάσταση συντελεστεί η νίκη θα είναι δική μας. Με τη μεγάλη αυτή ελπίδα σας στέλνουμε τον πιο αδελφικό μας χαιρετισμό Κωστής Παλαμάς, Σπύρος Μελάς, Αγγελος Σικελιανός, Γεώργιος Δροσίνης, Σωτήρης Σκίπης, Δημήτριος Μητρόπουλος, Κ. Δημητριάδης, Νικόλαος Βέης, Κ. Παρθένης, Ιωάννης Γρυπάρης, Γιάννης Βλαχογιάννης, Στρατής Μυριβήλης, Κώστας Ουράνης, Μιλτιάδης Μαλακάσης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς, Αριστος Καμπάνης».

Ακολούθησαν με ένα αναλόγου περιεχομένου μανιφέστο και άλλοι πολλοί, εξίσου τότε ή λίγο αργότερα, διάσημοι Ελληνες λογοτέχνες. Στο κείμενο του μανιφέστου μεταξύ άλλων τονιζόταν πως: «Ο ιταλικός φασισμός βαδίζει προς το θάνατο κι εμείς οι Ελληνες σκάβουμε τον τάφο του. Μπορεί να πεθαίνουμε, αλλά θα πεθάνει κι αυτός. Θα τον σκοτώσει το ελληνικό πνεύμα, που έχει σκοτώσει εχθρούς μεγαλύτερους και φοβερώτερους απ’ αυτόν. Ελεύθεροι άνθρωποι όλων των εθνών, συγγραφείς, ποιητές, καλλιτέχνες, φιλόσοφοι, ιδεολόγοι, μην ξεχνάτε ότι η Ελλάδα πολεμά για την μοίρα του κόσμου». Κι ακολουθούν οι υπογραφές των: Ελλης Αλεξίου, Ηλία Βενέζη, Νικ. Βρεττάκου, Αλκιβιάδη Γιαννόπουλου, Κ. Δημαρά, Οδ. Ελύτη, Γ. Θεοτοκά, Αλκη Θρύλου, Λιλής Ιακωβίδη, Μ. Καραγάτση, Σωκρ. Καραντινού, Θράσου Καστανάκη, Γ. Κατσίμπαλη, Γ. Κοτζιούλα, Λέοντα Κουκούλα, Φάνη Μιχαλόπουλου, Γ. Μυλωνογιάννη, Λιλίκας Νάκου, Μελή Νικολαΐδη, Τ. Μπαρλά, Ασημάκη Πανσέληνου, Σοφίας Παπαδάκη, Κλέωνα Παράσχου, Θανάση Πετσάλη – Διομήδη, Γ. Σεφέρη, Τατιάνας Σταύρου, Αγγελου Τερζάκη, Κ. Τσάτσου, Δημ. Φωτιάδη, Πέτρου Χάρη, Γιάννη Χατζίνη, Αιμίλιου Χουρμούζιου, Δ. Νικολαρεΐζη, Μήτσου Παπανικολάου.

Σ’ αυτόν τον αγώνα υπέρ βωμών και εστιών δεν υστέρησε κανένας. Επώνυμοι και ανώνυμοι και ανάμεσά τους οι λογοτέχνες μας ανταποκρίθηκαν στο προσκλητήριο της πατρίδας είτε στα πεδία των μαχών είτε στα μετόπισθεν με κείμενα διαμαρτυρίας, με τα μαχητικά άρθρα τους και τα ενθουσιώδη, ως άλλοι Τυρταίοι, ποιήματά τους. Ο διακεκριμένος φιλόσοφος, λογοτέχνης, καθηγητής πανεπιστημίου και πολιτικός Παν. Κανελλόπουλος, εξόριστος στην Κάρυστο, έστειλε τηλεγράφημα στην κυβέρνηση, με το οποίο έθετε τον εαυτό του στην υπηρεσία της πατρίδος. Εγραφε: «Λαός ολόκληρος ενθουσιώδης και αποφασισμένος. Οποιος χύσει το αίμα του δεν θα το χάσει. Ζήτω η Ελλάς». Ντυμένοι την τιμημένη στολή του Ελληνα φαντάρου πολεμούσαν πάνω στα βορειοηπειρωτικά βουνά λογοτέχνες και δημοσιογράφοι. Ενδεικτικά αναφέρουμε: τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Αγγελο Τερζάκη, τον Νικηφόρο Βρεττάκο, τον Γιάννη Χατζίνη, τον Αγγελο Βλάχο, τον Αστέρη Κοββατζή. Μερικοί ζήτησαν και πήγαν εθελοντές, όπως ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο Γιάννης Μπεράτης κ.ά. «Η παρουσία της τότε πνευματικής ηγεσίας στα πεδία των μαχών, και μάλιστα εθελοντικώς, επηρέασε πολύ θετικά το φρόνημα όλων των παιδιών που πολεμούσαν» έγραψε η καθηγήτρια Πανεπιστημίου κ. Μερόπη Σπυροπούλου.

Δημοσιογράφοι, ανταποκριτές αθηναϊκών εφημερίδων, είχαν φτάσει στην πρώτη γραμμή του πυρός διακινδυνεύοντας τη ζωή τους. Ηταν εκεί ο Σπύρος Μελάς, ο Παύλος Παλαιολόγος, ο Βάσος Τσιμπιδάρος, ο Κ. Τριανταφυλλίδης, ο Κώστας Αθάνατος, ο Γ. Ρούσσος κ.ά. Εξάλλου, ο ποιητής Γιώργος Σαραντάρης που ζούσε και σπούδαζε στην Ιταλία ήρθε αμέσως στην Ελλάδα να κάνει τη στρατιωτική του θητεία. Από τις κακουχίες του πολέμου πέθανε στις 25 Φεβρουαρίου 1941. Και για να επιστρέψουμε στους δημοσιογράφους: Ποιον δεν συνήγειρε ο Παύλος Παλαιολόγος με το φλογερό άρθρο του «Προς το καθήκον» δημοσιευμένο στο «Ελεύθερο Βήμα» στις 29 Οκτωβρίου 1940; Ανάμεσα σε πολλά άλλα λέει: «Δεν είναι η μανία του πολέμου που τους εμπνέει, δεν είναι το πάθος της περιπέτειας. Είναι η αίσθηση της αξιοπρέπειας. Οταν αυτή είναι εκτεθειμένη σε κινδύνους, τότε το τροπάριο της ειρηνοφιλίας διακόπτεται. Οχι από αγάπη στον πόλεμο. Από αγάπη προς αυτήν την ειρήνη. Γιατί τίποτα δεν εξυπηρετεί την ειρήνη χειρότερα από την καλοπροαίρετη διάθεση των λαών να δέχονται ραπίσματα. Οφείλουμε μέγα χρέος στους Ελληνες, γιατί εκείνοι πρώτοι έσπασαν την πομφόλυγα του αήττητου φασισμού».

Η πένα δε του Γεωργίου Α. Βλάχου αφήνει μνημεία αρθρογραφικού λόγου σε όλη τη διάρκεια του πολέμου. Παραθέτουμε ελάχιστο απόσπασμα από το περίφημο άρθρο στην «Καθημερινή» της 29ης Οκτωβρίου 1940 με τίτλο «Το στιλέτον». «Τον πόλεμον αυτόν δεν τον εζητήσαμεν, δεν τον προκαλέσαμεν, δεν τον ηθελήσαμεν. Μας επεβλήθη κατά τον χυδαιότερον, κατά τον σκαιότερον τρόπον. Κληρονόμοι μακράς ιστορίας θα αποθάνωμεν όλοι. Δεν προεκαλέσαμεν κανένα, δεν ηπατήσαμεν κανένα, δεν ηθελήσαμεν ουδέ στόχοι υπονοιών να υπάρξωμεν απέναντι ουδενός. Εκεί εις την γωνίαν όπου ηλπίζαμεν ότι δεν θα μας φθάσουν αι σφαίραι και τα θραύσματα των οβίδων, παρουσιάσθη εξαφνικά το στιλέτον. Θα το υποδεχθώμεν -το υπεδέχθημεν ήδη- με το μέτωπον υψηλά, με το στήθος προτεταμένον, με τας χείρας ενόπλους, με κάτι ανώτερον από τον χάλυβα, τα αεροπλάνα και το πετρέλαιον: με το θάρρος και με τα πτερά της ψυχής. Θα αποθάνωμεν όλοι, χωρίς να πρέπη και χωρίς να το θέλωμεν. Και αν οι Ιταλοί κατορθώσουν να νικήσουν ένα λαόν ο οποίος έχει αποφασίσει να αποθάνη, ε, τότε θα είναι η από αιώνων πρώτη μεγάλη και παράδοξος νίκη των. Αλλ’ αυτό δεν θα συμβή. Η Ελλάς θα νικήση, θα νικήση η αυτοθυσία, το θάρρος, η ιδέα – και το στιλέτον θα ηττηθή».

Οι πεζογράφοι της εποχής δεν υστερούν των δημοσιογράφων σε αρθρογραφία. Ο Ηλίας Βενέζης τόνιζε: «Δεν ήταν μόνο για τ’ αγαθά τους, για την ξερή τους γη, για το γυμνό τους βράχο που είπαν ΟΧΙ οι Ελληνες. Ηταν για την ελπίδα που κινδύνευε».

Ο Στρ. Μυριβήλης δημοσιεύει στο περιοδικό «Νέα Εστία» στις 15-11-40 το άρθρο «Η ώρα της Ιστορίας». Ο Αγγελος Τερζάκης γράφει επίσης στη «Νέα Εστία» άρθρο για τον πρώτο στρατιώτη, τον Αλ. Διάκο που έπεσε στην πλαγιά της Τσούκας. Από το ημερολόγιο που κρατά έχει κατόπιν εκδοθεί το βιβλίο «Προσωπικές Σημειώσεις». Γενικότερα η εμπειρία των πεζογράφων μας στον πόλεμο ή στα μετόπισθεν έδωσε αργότερα έργα όπως «Ωρα της Ιστορίας» του Στρ. Μυριβήλη, «Το Χρονικό του ’40» του Ηλ. Βενέζη, «Η Ελληνική Εποποιία 1940-41» του Αγγ. Τερζάκη, «Το πλατύ ποτάμι» του Γιάν. Μπεράτη, τα «Τετράδια Ημερολογίου 1939-1953» του Γ. Θεοτοκά. Εντύπωση θα προκαλέσει η ηχηρή σιωπή της Πηνελόπης Δέλτα, η οποία μετά το Επος αρνείται μέσω της αυτοκτονίας της να συμβιβαστεί με την ήττα.

Η ποίηση από την άλλη πλευρά έχει την αφάνταστη δυνατότητα να συλλαμβάνει τα γεγονότα με ιδιαίτερο τρόπο και να συνοψίζει νοήματα και μηνύματα που προέρχονται από μια βαθιά ενόραση και έμπνευση των ποιητών.

Επιτρέψτε μου να σας θυμίσω ότι ο Παλαμάς είχε σωπάσει μερικά χρόνια πριν το ’40. Παρόλα αυτά λίγο μετά την κήρυξη του πολέμου, έγραψε το παρακάτω ποίημα «Στη Νεολαία μας» που αφιέρωσε στη νεολαία.

«Αυτό κρατάει ανάλαφρο μες στην ανεμοζάλη/ Το από του κόσμου τη βοή πρεσβυτικό κεφάλι,/ Τούτο το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα/ μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα». Ενώ αξέχαστη παραμένει η ρήση του: «Η μεγαλοσύνη στα έθνη δεν μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα».

Ο Αγγελος Σικελιανός, προϊδεασμένος από τα διεθνή γεγονότα που είχαν προηγηθεί της ιταλικής εισβολής στην Ελλάδα και τον τορπιλισμό της «Ελλης» το Δεκαπενταύγουστο του ’40 στην Τήνο, έγραψε εκείνον τον Αύγουστο την τραγωδία του «Σίβυλλα», όπου προφητικά παρουσιάζει το λαό να αναζητεί τη σωστή κατεύθυνση, τον «όρθιο σκοπό». Αμέσως μετά την 28η Οκτωβρίου, στις 15-11-40 έγραψε και το ακόλουθο κείμενο που φαίνεται πεζό αλλά διαπνέεται από μια σπάνια ποιητική έξαρση κι είναι εν πολλοίς γνωστό: «Ελέγαμε: ένα Μαραθώνα ακόμα! Ελέγαμε: μια Σαλαμίνα ακόμα! Ελέγαμε: ακόμα ένα Εικοσιένα! Και ήρτες τέλος Συ, Μητέρα – Μέρα όπου αγκάλιασες κι ανύψωσες ολόκληρα τα περασμένα στον ανώτατο λυτρωτικό σκοπό τους, στον υπέρτατό τους ηθικόν ιστορικό ρυθμό!… Και θε να Σε κρατήσουμε όλοι, στο τεράστιο ύψος που μας φανερώθηκες απ’ τα χαρακώματα των Εικοσιοκτώ του Οχτώβρη του 1940, κι ως τώρα με τη συντέλεια των αιώνων, είτε ζήσουμε, είτε, αύριο που θα φέγγεις πάνω απ’ όλο τον πλανήτη το γιγάντιο φως Σου, θα βρισκόμαστε στα σπλάγχνα Σου, ω Μητέρα, αθάνατοι νεκροί».

Και πώς να λησμονήσει κανείς βέβαια το ποίημά του «Ηχήστε οι σάλπιγγες» με το οποίο ο λαός της Αθήνας κατευόδωσε τον Κ. Παλαμά και που το απήγγειλε ξανά ο ίδιος τη μέρα της απελευθέρωσης τον Οκτώβριο του ’44, συνεγείροντας και πάλι τα πλήθη.

Δεν ξεχνάμε επίσης το λιτό μα παραστατικό «Επίγραμμα» του Λέοντος Κουκούλα:

«Δε χάθηκες μα κι ούτε θα χαθείς/ Κι ας έρθουν πάλι οι Πέρσες και οι Λατίνοι/ Δεν είσαι κάστρο για να πατηθείς/ είσαι το φως, Ελλάδα, που δε σβήνει».

Και ο Τίμος Μωραϊτίνης θα γράψει το ποίημα «Ελληνίδες»:

«Μερόνυχτα σκυμμένη στέκει/ και ξενυχτάει δουλεύοντας για την Πατρίδα/ κι ενώ σκυμμένη πλέκει/ έχει ψηλά το μέτωπο η Ελληνίδα.

Και τα βελόνια γίνονται σπαθιά/ που βγαίνουν απ’ τη χρυσή τους θήκη/ ν’ αγωνιστούνε με το νιο πολεμιστή./ Και πλέκουν ως τη νύχτα τη βαθιά/ κι είναι άσωστη κι ατέλειωτη η κλωστή, όσο κι η Νίκη».

Ενώ ο Νικηφόρος Βρεττάκος το ποίημα «Μάνα και γιος»:

«Στης ιστορίας το διάσελο όρθιος ο γιος πολέμαγε/ κι η μάνα κράταε τα βουνά, όρθιος να στέκει ο γιος της/ μπρούντζος, χιόνι και σύννεφο. Κι αχολόγαγε η Πίνδος/ σαν να ‘χε ο Διόνυσος γιορτή. Τα φαράγγια κατέβαζαν/ τραγούδια κι αναπήδιαγαν τα έλατα και χόρευαν/ οι πέτρες. Κι όλα φώναζαν: Ιτε παίδες Ελλήνων/ Φωτεινές σπάθες οι ψυχές/ σταυρώναν στον ορίζοντα/ ποτάμια πισωδρόμιζαν/ τάφοι μετακινόνταν…».

Θα ήταν επίσης σφάλμα να μην αναφέρουμε ότι με την ίδια ποιητική δεινότητα έγραψαν στίχους για το ’40 ο Γ. Σουρέλης, ο Στ. Σπεράντζας, ο Γ. Βερίτης, ο Ιω. Πολέμης, ο Ηλ. Αργυρόπουλος το γνωστό «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», ο Γ. Σαραντάρης, ο Τάκης Μπάρλας, ο Σπ. Παναγιωτόπουλος.

Αφήνω τελευταίο το ποίημα «28 Οκτωβρίου 1940» που έγραψε το Νοέμβρη του ’40 ο Γ. Ρίτσος, ως ιδιαίτερα περιγραφικό για εκείνη την εποχή και άκρως μηνυματικό για όλους τους λαούς του κόσμου:

«Ανοίγουν τα παράθυρα/ κι όσοι μένουν χαιρετούν αυτούς που φεύγουν/ και φεύγουν όλοι./ Γέμισαν οι πόλεις τύμπανα και σημαίες. / Ορθή η αυγή σημαιοστολίζει τα όνειρά μας/ κι η Ελλάδα λάμπει μες/ στα φώτα των/ ονείρων μας./ Νικούμε. Νικούμε/ Πάντα νικάει το δίκιο!/ Μια μέρα θα νικήσει ο άνθρωπος./ Μια μέρα η λευτεριά θα νικήσει στον πόλεμο./ Μια μέρα θα νικήσουμε για πάντα».

Ο Οδυσσέας Ελύτης πολέμησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην Αλβανία, ήρθε αντιμέτωπος με τον θάνατο και μέσα από την ποίησή του έκανε πραγματικό έπος αυτό τον πόλεμο. Αποτίοντας φόρο τιμής σε συναγωνιστές του που έδωσαν τη ζωή τους στην Πίνδο, δημοσιεύει το 1945 το ελεγειακό ποίημα «Ασμα ηρωικό και πένθιμο για το χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας». Το έργο είναι βιωματικό, γραμμένο σαν δημοτικό μοιρολόι σε ελεύθερο και 15σύλλαβο στίχο αλλά και με υπερρεαλιστικά στοιχεία:

«Ηταν γενναίο παιδί./ Με τα θαμπόχρυσα κουμπιά και το πιστόλι του/ Με τον αέρα του άντρα στην περπατηξιά/ Και με το κράνος του, γυαλιστερό σημάδι/ Με τους στρατιώτες του ζερβά δεξιά/ Και την εκδίκηση της αδικίας μπροστά του/ – Φωτιά στην άνομη φωτιά! -/ Με το αίμα πάνω από τα φρύδια/ Τα βουνά της Αλβανίας βροντήξανε/ Υστερα λιώσαν χιόνι να ξεπλύνουν/ Το κορμί του, σιωπηλό ναυάγιο της αυγής/ Και το στόμα του, μικρό πουλί ακελάηδιστο/ Και τα χέρια του, ανοιχτές πλατείες της ερημίας/ Βρόντηξαν τα βουνά της Αλβανίας/ Δεν έκλαψαν/ Γιατί να κλάψουν/ Ηταν γενναίο παιδί!».

Τα κείμενα των λογοτεχνών μας για το ’40 είναι πηγές με νερό καθαρό… Ας σκύψουμε να πιούμε και ν’ αναβαπτιστούμε σ’ αυτές…

Αντωνία Παυλάκου – Χριστακοπούλου

Φιλόλογος – συγγραφέας

Πηγή : https://www.eleftheriaonline.gr

ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ Θεόδωρος Σαντάς

14358653_1827658657464461_145696531889724117_n

Τούτη η τρισεύγενη πόλη μου τα έδωσε όλα
κι είναι η απλωσιά του Κόσμου
η ξαστεριά που κοπάζει την τρικυμία μου
η νοσταλγία που έρχεται από βαθιά
κι αποθυμάω τη Βασιλεύουσα.
Ω, τι μέρες στιλπνές,τι γαρίφαλα ανθισμένα
τι ολονυχτίες σε κάστρα
τι τραγούδια της «Πόλης»
με ήχους που αντέχουν ακόμα.
Πόσον ουρανό μπορούν να απλώσουν
δυο άνθρωποι που αγαπιούνται
και πόσες λέξεις με μακροθυμία γεννιούνται
στη σμίξη του έρωτα;
Ανάμεσα στην Απουσία και την Παρουσία
αιωρείται το ποιητικό εκκρεμές ,είπε ο Βαλερύ
κι ανάμεσα στην πραγματικότητα
και στο όνειρο ,στον Βορά
και στον Νότο , δικός μου ο έρωτας
που λέγεται ποίηση!

Θεόδωρος Σαντάς,Θες/νίκη,14-10-1018

Αυτή η καταχώρηση δημοσιεύτηκε στις Οκτώβριος 15, 2018, σε Ποίηση. 1 σχόλιο

Άνεμος / Βαρβαρήγος Δημήτρης

44197866_2246407978922858_1993643185087184896_n

Μιλάω με ποίηση
Με λόγια που γητεύουν
Όσα ακόμα απομείνανε
σε μια παρτίδα ανάσες
ποτέ δε χάνεται αναίτια ο χρόνος
όταν κάνεις αυτό που αγαπάς
με αυτόν που αγαπάς
αυτό είναι ζωή και είτε τη ζεις
είτε πεθαίνεις
δεν φοριούνται χειροπέδες στον Άνεμο
και η θύελλα ελεύθερα φυσάει.

http://dimitriosgogas.blogspot.com

https://atunispoetry.com